Rotterdam wil het 3D-centrum van Europa worden

Revolutionaire 'à la carte'-techniek voor printen van scheepsonderdelen stelt nieuwe eisen aan de haven

Is 3D-printen een hype, of zal het de wereld blijvend veranderen? Steeds meer branches geloven in de techniek, ook de haven van Rotterdam.

Het Havenbedrijf begint na een geslaagde proef een lab op de campus van de voormalige RDM-werf, waar onderzoekers, studenten en bedrijven gebruik kunnen maken van verschillende 3D-metaalprinters. Niet alleen bedrijven in de maritieme industrie doen mee, maar ook Siemens en Fokker.

Offshorebedrijf Heerema gebruikt 3D-printing al. Zo print het bedrijf zogenoemde T-stukken, onderdelen die drie buizen aan elkaar koppelen. Ze zijn gemaakt van een samenvoeging van gewoon staal en roestvrij staal. Die 'exotische staalsoort' ligt nergens op voorraad, zegt Gert-Jan van Noordt, manager innovatie van Heerema. "We moeten het in Finland bestellen, en de T-stukken vervolgens in Italië laten maken."

Voordat Heerema zo'n T-stuk heeft, is het minimaal zes weken verder, maar soms ook het dubbele. Van Noordt: "De productietijd duurt wel eens langer, dat is het probleem met die Italianen." Met een 3D-printer is het onderdeel binnen een dag af. Enige nadeel: het is vijf keer zo duur. Als Heerema een olie- of windplatform produceert heeft het zo'n honderd T-stukken nodig. "Maar we willen niet het risico lopen dat zo'n platform te laat af komt, dat kan ons miljoenen euro's per dag kosten."

Veel bedrijven gebruiken 3D-printers om miniaturen van ontwerpen te maken. Je kunt beter op kleine schaal zien dat je in een scheepsschroef een ontwerpfout gemaakt hebt, dan wanneer die op tien meter doorsnee is geproduceerd. Ook voor vervanging van onderdelen kunnen de printers een uitkomst bieden. Jeroen Kok van maritiem onderzoeksinstituut Marin: "Misschien heeft in de toekomst ieder containerschip van Maersk een 3D-printer aan boord voor reparaties."

Kok denkt niet dat die printers grote scheepsonderdelen, zoals schroeven, zullen gaan produceren. "Die zijn te groot en het kost te veel tijd. Bovendien hebben veel schepen al een reserveschroef aan boord."

Rotterdam wil graag dé haven van West-Europa worden voor 3D-printing. President-directeur Allard Castelein van het Havenbedrijf Rotterdam hoopt dat schepen met een defect, die op weg zijn naar Hamburg of Antwerpen, naar de 3D-printfabriek in Rotterdam komen. Die kan het gewenste onderdeel printen, zodat het schip naar Rotterdam kan varen om het te vervangen. Castelein: "Idealiter heeft elke regio zo'n hub voor 3D-printing. Daarvoor zijn we in gesprek met Singapore en Houston."

De Amerikaanse econoom Jeremy Rifkin verwacht dat de 3D-printer in 2030 de traditionele goederenoverslag zal hebben veranderd. Hij denkt dat de Rotterdamse haven dan geen olie meer zal invoeren, maar alleen nog poeder voor 3D-printers. En als we al onze producten weer zelf gaan maken, dan is de massaproductie in Azië, en daarmee de containeroverslag in Rotterdam óók overbodig.

Castelein denkt niet dat het zo'n vaart zal lopen. "Ik vind het lastig om voor me te zien dat legoblokjes straks één voor één bij mensen thuis worden geproduceerd, in plaats van massaal op een centrale plek. Of dat we ons huis en inrichting zelf gaan printen." 3D-printen is simpelweg te duur en het duurt te lang.

"Maar het is van economische en maatschappelijke waarde en het is duurzaam. Dat zijn precies de technieken die we in de haven willen hebben."

3D-printen

Je kunt er speelgoed van maken, vliegtuigonderdelen en chocoladecakejes. Inmiddels zijn de goedkoopste 3D-printers al voor een paar honderd euro te koop. Om een voorwerp te maken, maak je eerst een driedimensionaal ontwerp in een computerprogramma. Door de grondstoffen in de printer (vaak met de afmetingen van een magnetron) te stoppen, kan die het voorwerp laag voor laag opbouwen. 3D-printers worden al gebruikt in bijvoorbeeld de medische industrie om protheses te laten maken.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden