Rotterdam slaagt er niet in hoogopgeleide te behouden

Havenstad scoort slecht in arbeidsmarktanalyse CBS. Passend werk is het probleem.

Met drie universiteiten, twee grote steden en de grootste haven van Europa heeft Zuid-Holland alles om een van de welvarendste provincies van Nederland te zijn. Toch lijkt Zuid-Holland in de nieuwste cijfers van het Centraal Bureau voor de Statistiek meer op achterblijvers als Groningen en Limburg dan op Noord-Holland en Utrecht, de andere Randstadprovincies. Daarvoor zijn twee redenen: Rotterdam en, in iets mindere mate, Den Haag.

Vooral de bestuurders op de Coolsingel zullen gisteren met gemengde gevoelens door de arbeidsmarktanalyse van het CBS hebben gebladerd. Het statistiekbureau bracht de regionale verschillen in kaart. Groningen en Limburg doen het zoals bekend minder goed dan de rest van Nederland. Gemeenten als Vaals en Kerkrade in Limburg en Bellingwedde en Delfzijl in Groningen horen tot de plaatsen waar het aandeel van mensen met een baan het laagst is.

In datzelfde lijstje gemeenten staat Rotterdam. Ruim 40 procent van de Rotterdammers werkt niet. Een enorm verschil met gemeenten die zich binnen een straal van vijftien kilometer van Rotterdam bevinden. In Midden-Delfland bijvoorbeeld heeft ongeveer 70 procent van de 15- tot 75-jarigen werk, net als in Pijnacker-Nootdorp en Hendrik-Ido-Ambacht.

Gemeenten waar de arbeidsdeelname laag ligt, hebben vaak een hoge werkloosheid. Dat klinkt logischer dan het is. De zogeheten netto arbeidsmarktparticipatie kan namelijk ook lager zijn omdat er veel arbeidsongeschikten en ouderen wonen. Nu heeft Rotterdam weinig last van de zogeheten 'grijze druk'. De bevolking is er relatief jong, net als in Den Haag en andere grote steden. Dat in Rotterdam relatief weinig inwoners werken, heeft vooral te maken met werkloosheid. In Rotterdam zoekt 12,6 procent van de beroepsbevolking een baan. Ook Den Haag scoort met een werkloosheid van 10,9 procent hoog.

"Rotterdam heeft veel niet-westerse allochtone bewoners en de arbeidsparticipatie van de niet-westerse vrouwen is laag", verklaart woordvoerder Edwin Cornelisse van de gemeente Rotterdam. "De stad kent veel volkswijken met goedkope arbeiderswoningen en sociale huurwoningen. Dat trekt meer kansarmen. De hoogopgeleiden en gezinnen met tweeverdieners verlaten juist de zwakkere wijken of zelfs Rotterdam."

Vertrekkende hoogopgeleiden is een specifiek Rotterdams probleem. Dat heeft ook gevolgen voor de lager opgeleiden. Wie een hbo- of universiteitsdiploma op zak heeft, heeft meer kans op werk en een goed inkomen. Dat inkomen kan de hoogopgeleide werknemer uitgeven in de stad, wat banen creëert voor de middelbaar en lager opgeleiden, zo luidt de theorie.

Rotterdam probeert net als bijvoorbeeld Utrecht, Amsterdam en Eindhoven de studenten na hun afstuderen voor de stad te behouden met goede huisvesting en werk. Dat lukt tot nu toe onvoldoende. Ondanks een vooraanstaand onderwijsinstituut als de Erasmus Universiteit en diverse Hogescholen heeft Rotterdam nog minder hoogopgeleiden binnen de gemeentegrenzen dan het landelijk gemiddelde.

Passend werk, dat is het grootste probleem. Steden als Utrecht en Amsterdam trekken meer multinationals, en de financiële instellingen en overige dienstverlening zijn er breder vertegenwoordigd, zegt Cornelisse. "De arbeidsmarkt is in deze steden ook meer flexibel dan in Rotterdam. Terwijl in Rotterdam juist meer traditionele sectoren zijn zoals haven, industrie en bouw, die minder snel reageren op het herstel van de economie."

Cornelisse laat weten dat zijn stad er alles aan doet om het aandeel werkenden omhoog te krijgen. Trainingen, een jongerenakkoord met werkgevers en de gemeente gaat actief op zoek gaan naar vacatures in de regio. Daarnaast zijn er weinig gemeenten die zo fanatiek achter bijstandsgerechtigden aan zit als Rotterdam. Wie geen betaalde baan heeft, moet als tegenprestatie voor een uitkering bijvoorbeeld papier prikken. Nu is dat weliswaar een vorm van werk, maar niet van het soort dat het CBS meetelt in de statistieken.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden