Rotterdam krijgt met Zalmhaventoren nieuw baken aan de Maas

Een impressie van de Zalmhaventoren in Rotterdam Beeld Dam&partners Architecten

Ook in Rotterdam is de woningnood nijpend. Met een 215 meter hoge toren gaat de stad nu ook voor woningen flink de lucht in.

Pakweg twaalf jaar geleden ging ­architect Diederik Dam aan de slag met de Zalmhaventoren in Rotterdam. De eerste heipalen gingen gisteren de grond in voor wat met 215 meter veruit de hoogste toren van Nederland wordt en de aanblik van Rotterdam gaat bepalen.

“Ik vind het bereiken van het hoogste punt altijd mooier dan de eerste paal. Sta je daar met je laarzen in de blubber”, zegt Dam. Maar deze start  is bijzonder, want de toren is er bepaald niet zonder slag of stoot gekomen.”

De sloop van het oude Nedlloyd Huis aan de Gedempte Zalmhaven is nog niet klaar of de opvolger in het statige Scheepvaartkwartier staat klaar. Drie jaar bouwen moet een complex opleveren met in totaal 485 woningen. Naast de wolkenkrabber met 59 etages komen de twee Kaantorens van 70 meter hoog. Nu nog is de Maastoren in Rotterdam met 165 meter de hoogste wolkenkrabber van Nederland.

De aanloop werd opgerekt door hobbels, zoals de crisis die de bouwwereld in Nederland praktisch op slot gooide. Gemeenten trokken als een haas hun bouwplannen in. “Je zou er bijna cynisch van worden”, zegt Dam, “als je ziet hoe groot nu het woningtekort is en hoe we nu de schade willen inlopen.”

Aanvankelijk zagen volgens Dam veel mensen het zitten om ook aan de noordkant van de Maas flink de hoogte in te gaan. “Met hoogbouw lag altijd de nadruk bij het Centraal Station en op de Kop van Zuid. Dat de toren midden in het Scheepvaartkwartier komt, waar weinig hoogbouw is, zie ik niet als een probleem, want het brengt het zwaartepunt dichter bij de rivier. Ik vind het zonde dat de stad niet meer op de rivier is gericht.”

Windvlagen

Vanaf 2014 kwam de interesse voor de Zalmhaventoren weer op: ieder-een had zin in de toren. Maar toen kwamen de procedures. Omwonenden, onder wie bekende Rotterdammers als stedenbouwkundige Riek Bakker en oud-burgemeester Bram Peper, voelden helemaal niets voor een hoge toren in hun buurt, die ooit werd gedomineerd door de statige woningen van havenbaronnen. De toren zou voor te veel schaduw en windvlagen zorgen.

”Ik doe daar niet flauw over”, zegt Dam. “Ik begrijp dat mensen het vervelend vinden om zo dicht bij een hoge toren te wonen. Bij elke nieuwe toren moet je de zin van onzin scheiden. Rotterdam is daarin zorgvuldig. Het bouwbeleid bevat het criterium dat de impact op de omgeving niet te groot mag zijn. Dat wordt op veel manieren toegepast.” Zo is de toren langwerpig vormgegeven en zo neergezet dat zo min mogelijk mensen last hebben van de schaduw.

Om iets te doen aan het nijpende woningtekort zet Rotterdam sinds enige jaren als een razende bouwplannen op de rails. Voor dit jaar stevent de stad af op een woningbouwrecord. Hoogbouw kan voor een belangrijk deel een oplossing zijn, zo meent Dam. “Het is een combinatie van twee fenomenen. De eerste is dat je door hoogbouw op een kleine plek veel woningen kan bouwen, waardoor je elders natuur kunt besparen.”

Daarnaast wijst hij op de internationaal herkenbare trend dat mensen het liefst in de stad wonen. “Jong en oud waarderen de nabijheid van voorzieningen, werk en cultuur. In de stad moet je dan de lucht in. Natuurlijk, er zijn mensen met een gezin die liever een huis met een tuin willen, maar er zijn er ook die het een droom vinden om in de wolken te wonen. Niets is zaligmakend.”

Niet de enige

Rotterdam is inmiddels niet meer de enige grote stad die de woningbouw in de lucht zoekt. Vorige week maakte het Haagse stadsbestuur bekend dat in de driehoek tussen de treinstations Centraal, Hollands Spoor en Laan van NOI er ­zeven gebouwen komen van minstens 140 meter hoog. Hoogbouw is de enige manier om de stad leefbaar te houden, zo is de gedachte.

Boven op de Utrechtsebaan wil VVD-wethouder Boudewijn ­Revis twee woontorens laten bouwen, ongeveer op de plek waar ooit de bekende snackcar De Vrijheid stond. Vijf wolkenkrabbers moeten in de buurt van Hollands Spoor komen. De wethouder wil tempo maken met de bouw want de behoefte aan nieuwe woningen in Den Haag is groot. Hij hoopt dat de bouw in 2020 start en dat de eerste bewoners in 2023 hun appartementen kunnen ­betrekken.

Lees ook:

Hoog, hoger, hoogst: groot denken kan weer in Rotterdam

Er wordt in Rotterdam hard gewerkt aan The Muse (75 meter), Up-Town (107 meter), Cooltower (150 meter). En nog vele torens meer.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden