Rotterdam en Amsterdam geven vijftig verslaafden dagelijkse portie

Van een onzer verslaggevers ROTTERDAM - Enig ceremonieel bleef achterwege en ook de heroïne ontbrak gisteren in het Medisch sociaal centrum in Rotterdam. De drug is er vanaf vandaag wel. 25 langdurig verslaafden zullen er driemaal daags hun door de overheid gratis verstrekte dosis heroïne krijgen en die ter plekke injecteren of inhaleren.

Met de ingebruikname van het Rotterdamse centrum en een soortgelijke voorziening in Amsterdam, is na jarenlange discussie het 'heroïne-experiment' voor zwaarverslaafden daadwerkelijk begonnen. Uiteindelijk moeten, verspreid over zeven steden, 750 als 'patiënten' aangeduide verslaafden aan de proef meedoen. Het doel is op wetenschappelijke basis te onderzoeken of de medische, psychische en sociale situatie voor de verslaafden door de heroïneverstrekking verbetert.

De Rotterdamse wethouder van volksgezondheid, S. Korthuis, richtte zich gisteren bij de openingshandeling vooral tot degenen, die de proef als eerste stap tot legalisering van harddrugs beschouwen. Volgens Korthals is dat niet aan de orde. “Aan de ene kant hebben we in Nederland te maken met verslaafden, die dagelijks jacht maken op drugs en dealers.”

“Dat is een slopende jacht, die het leven van een verslaafde permanent vult. Anderzijds is daar de overlast die de jacht veroorzaakt. Die situatie kent alleen maar verliezers. Het experiment moet uitwijzen of het anders kan, dat mensen die 'onbereikbaar' zijn gebleken meer houvast krijgen. Daar worden we allemaal wijzer van.”

Dat de deelnemers de heroïne 'gratis' krijgen, is formeel juist, erkende de wethouder. Toch vindt zij deze inmiddels ingeburgerde term misplaatst. “De deelnemers zijn ziek en de heroïne die zij krijgen is een paardenmiddel dat onder strenge controle en voorwaarden wordt verstrekt. Het vraagt heel veel van de deelnemers. Niemand hoeft ook bang te zijn dat de betrokken gemeenten zich op de drugsmarkt begeven.”

De eerste vijftig verslaafden, die in Rotterdam of Amsterdam de heroïne krijgen verstrekt, zijn na een zware selectieprocedure tot de proef toegelaten. Allen zijn 25 jaar of ouder en hebben minstens vijf jaar deelgenomen aan een methadonprogramma. Verslaafde, zwangere vrouwen zijn van deelname uitgesloten en hetzelfde geldt voor gebruikers met een ernstige medische of psychiatrische aandoening. Ook verslaafden die als agressief bekendstaan, komen niet in aanmerking.

Juist tegen deze laatste beperkingen is meermalen scherp geageerd. Want het experiment leek oorspronkelijk toch bedoeld voor met name de werkelijke 'crepeergevallen', de junks die in een volstrekt uitzichtloze situatie verkeren. Die zelf de hulpverlening hebben afgeschreven en methadon van de hand wijzen. Door deze mensen nu uit te sluiten en meer kansrijke deelnemers te selecteren, moet de proef wel tot een succes leiden, menen critici als ds. Hans Visser en Nora Storm van de Junkiebond.

Drugsexpert Jaap de Vlieger van de Rotterdamse politie stipte november vorig jaar in de Korpskrant nog een ander aspect aan. Hij vond het experiment te medisch gericht en het aantal deelnemers te gering om het sociale effect te kunnen meten.

Toch denken en hopen ook deze deskundigen dat de proef, die ook internationaal in de belangstelling staat, slaagt. In dat geval immers zal de overheid er niet omheen kunnen ook de ergste 'crepeergevallen' op medische indicatie heroïne te verstrekken.

Op korte termijn zal dat overigens niet zijn, het huidige experiment zal - wanneer ongewenste neveneffecten uitblijven - eerst na drie maanden worden uitgebreid. Een volledig beeld kan uiteindelijk over enkele jaren worden verkregen, als naast Amsterdam en Rotterdam ook Den Haag, Groningen, Heerlen/Maastricht en Utrecht tot de deelnemende steden behoren.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden