Rotterdam eert mislukte kunst

Deelnemers van de stadswandeling langs mislukte kunstwerken in Rotterdam, bij een buste van wijlen Pim Fortuyn. (FOTO JOÿL VAN HOUDT) Beeld Joel van Houdt

In Rotterdam voerde een excursie gisteren langs ’mislukte kunstwerken’: beelden die tot veel ophef hebben geleid. De deelnemers blijken milder van oordeel.

Het had de pièce de résistance van de middag moeten worden. Maar na tien minuten hebben de deelnemers aan de eerste Rotterdamse stadswandeling langs mislukte kunst Kabouter Buttplug wel weer gezien. Ze luisteren geduldig als de gids het moeizame verleden tussen de Rotterdammers en het werk van kunstenaar Paul McCarthy oprakelt. Ondertussen leunt een gezin ijsjeslikkend tegen de schoot van de zes meter hoge gitzwarte kerstman die een dildo in de hand houdt. Heeft er dan helemaal niemand moeite met Santa Claus? „Als een beeld geen discours veroorzaakt en niemand houdt zich ermee bezig dan is het al minder geslaagd”, port rondleider Sjoerd Oudman nog. Zijn gevolg kijkt nog eens om zich heen op het intieme Eendrachtsplein. Dit is niet echt een plein, zegt een vrouw dan, de kabouter valt daardoor niet op. Nadat hij eind vorig jaar was onthuld, fietste ze er de eerste keer straal langsheen. Een man monkelt nog wat over de ’modieuze flauwekul’ waarmee McCarty zijn kerstman aan de man bracht, als ’aanklacht tegen het consumentisme’. Verder zijn ze dik tevreden over de kerstman in de lentezon.

Op de plek waar je Santa Claus eigenlijk zou verwachten, bij de Koopgoot (de bijnaam van de belangrijkste winkelstraat in Rotterdam), torent een ander omstreden beeld: de Gestileerde Bloem van Naum Gabo. Twee jaar geleden nam de gemeente het 26 meter hoge, 40 ton zware constructivistische beeldwerk over van De Bijenkorf. Tegen wil en dank, want Gabo’s bloem is een teer plantje. De renovatie kost 400.000 euro en het wordt niet de eerste opknapbeurt sinds 1957. „Mag kunstonderhoud wel zoveel kosten?”, wil Oudman weten. De twintig excursiedeelnemers vinden het geen punt. Zij bekommeren zich meer over de plek: het beeld staat zo dicht op De Bijenkorf dat het wegvalt.

Tegenover het historisch stadsmuseum heft een buste van Pim Fortuyn de vinger, met eronder in het Latijn Spinoza’s oproep ’Laten wij waken over de vrijheid van spreken’ en een grijs stenen sokkel met scheuren erin die Fortuyn in het heersende denken zou hebben bewerkstelligd. ’Platte symboliek’, moppert een man. Maar iedereen is het erover eens dat de goed gelijkende beeltenis voldoet aan de behoeften van ’Pims’ achterban.

Vanaf de Erasmusbrug is De Hef goed zichtbaar, zoals de overbodig geworden spoorhefbrug over de Nieuwe Maas wordt genoemd. Er bestaan vergevorderde plannen voor een lichtkunstwerk op de stalen constructie, als eerbetoon aan alle Rotterdammers. Bij het idee van aantasting van het oer-Rotterdamse bouwwerk schieten de deelnemers eindelijk vuur. „Waarom op De Hef? Dat is een kunstwerk op zichzelf.”

„Ja precies, dat moet je niet vervuilen alleen maar voor ieders eigen moment of fame.”

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden