Rotte kiezen opkopen hoort erbij om verloedering te voorkomen

Corporatie wil investeren in probleemwijken, maar vreest restricties. 'Blok gooit kind met badwater weg.'

ARNHEM - Buitenkansje op een faillissementsveiling: een winkelstrip aan de Pijlkruidstraat uit de jaren vijftig in de Arnhemse achterstandswijk Malburgen. Corporatie Volkshuisvesting kon deze winkelstrip in 2011 redden uit de greep van de pandjesbazen, stelt directeur Gerrit Breeman tevreden. De verloedering werd afgewend. "We werden gelukkig getipt door iemand uit de buurt."

Maar Breeman is bang dat hij dergelijke aankopen niet langer mag doen om kwetsbare wijken als Malburgen sociaal en economisch te steunen. Nu Blok wil dat corporaties hun werkterrein tot sociale huurwoningen beperken, vervallen zulke wijkprojecten en daarmee ook de beoogde sociale vernieuwingen. Ook de jongste voorstellen van Blok om corporaties die investeren in energiebesparing aftrek te geven, bieden geen soelaas. "Speldenprikjes", zegt Breeman, "er is zo veel meer nodig." In Arnhem bezit Volkshuisvesting veruit de meeste huizen in Klarendal en Malburgen, en de corporatie wil zich met die oude wijken in hun geheel blijven bemoeien.

"Blok gooit het kind met het badwater weg", vindt Breeman. Wijkontwikkeling blijft volgens hem voor sommige corporaties een missie. De rijkssubsidiekraan voor 'Vogelaarwijken' is bovendien net dichtgedraaid. Wie gaat dat verder oppakken? Volkshuisvesting - anno 1908 - heeft in tegenstelling tot veel collega-corporaties weinig verspreid bezit en werkt graag op wijkniveau. Rotte kiezen opkopen hoort erbij. Een coffeeshop opkopen, een hotelletje ontwikkelen. Zulk werk.

Sinds 2000 werkt de Arnhemse corporatie (ruim 12.000 woningen) met het stadsbestuur aan de ombouw à 500 miljoen euro van Malburgen, dat na de oorlogsverwoesting razendsnel aan de zuidoever van de Nederrijn verrees. Nu is het stadsdeel met zijn portiekflats en rijtjeshuizen een van de vier Vogelaarwijken in Arnhem. Een groot sloop-, renovatie- en herbouwplan moet andere groepen naar de wijk trekken, zodat de kwaliteit van de leefomgeving toeneemt en de sociale problemen afnemen.

Maar Bloks corporatieplannen komen op een moment dat na de sloop niet alle drieduizend nieuwe huizen zijn opgeleverd. Er moeten nog 800 woningen gebouwd worden. Breeman wijst deze 'gaten' aan, grasvelden op allerlei plekken in Malburgen waar ooit oude huurhuizen stonden. Sinds 2000 zijn er tweeduizend nieuwe koop- en huurhuizen opgeleverd: ook twee-onder-een-kappers en vrijstaande woningen. Maar meer nieuwe bewoners zijn nodig om de wijkvoorzieningen in de benen te houden.

Blok bezocht Arnhem laatst. Breeman: "Ik vroeg hem: als ik dan die achthonderd woningen niet mag bouwen, geef me dan de naam van marktpartijen die dat wel willen. Het bleef stil." Volkshuisvesting bouwt gewoon door, gesteund door de rapportcijfers over haar prestaties in oude wijken. Klarendal en Malburgen leiden de nationale top-40 in het wegwerken van de achterstanden. Dat lukt vooral door te sleutelen aan de bevolkingssamenstelling. Dus blijft Volkshuisvesting plukjes nieuwbouwwoningen opleveren. Er is geld voor. Wat niet wordt verkocht, gaat in de verhuur.

Om Malburgen aantrekkelijk te maken, zijn goede voorzieningen nodig. Volkshuisvesting kocht in de Kamillestraat een dichtgespijkerde supermarkt. Nu volgen leerlingen van het Rijn-IJssel College daar opleidingen tot kledingmaker en etaleur. "Onze missie is zorgen voor gezonde wijken. Daarin hoort bedrijvigheid, zowel economisch als sociaal", benadrukt Breeman.

In Klarendal is het niet anders. Daar bouwde Volkshuisvesting oude huizen om tot modegaleries. "Ook zoiets mag straks niet meer", verzucht de directeur. De corporatie wil zijn vastgoed alleen verkopen aan bonafide partijen. Breeman verwacht geen belangstelling voor de Pijlkruidstraat, ook al is alles verhuurd en zijn straat en perkjes vernieuwd. "Voor marktpartijen is dit het verkeerde postcodegebied."

Politieke strijd om de corporaties
Regionale politici springen in de bres voor lokale woningbouwcorporaties aan de vooravond van de parlementaire enquête over financiële excessen in de corporatiesector.

Negentig PvdA-wethouders roepen minister Blok (wonen) in een brandbrief op het takenpakket van corporaties niet sterk te beperken.

Ze vinden dat alle volkshuisvesters ten onrechte over één kam worden geschoren en schrijven: "De corporaties in onze gemeenten leveren een belangrijke bijdrage aan een aantrekkelijke en sociale woonomgeving. Zij zetten zich in voor de leefbaarheid in onze wijken en moeten dat ook in de toekomst kunnen blijven doen."

Begin juni schreven de vier grootste steden en de provincies Zeeland, Groningen en Limburg al een brief aan Blok waarin zij pleiten voor een beloning van corporaties die sociale investeringen doen in wijken en regio's. Zij vrezen verloedering als Blok eenzijdig bezuinigt.

Intussen duiken in veel achterstandswijken Haagse politici op, zoals in de veertig 'Vogelaarwijken' van weleer. Niet alleen Blok laat zich overal zien, zoals deze maand in 'het Arnhem Broek'.

Alexander Pechtold (D66) bezocht deze maand weer zijn Arnhemse adoptiewijk Klarendal. Politieke adoptie is een project van de Landelijk Samenwerkingsverband Aandachtswijken. Afgelopen weekeinde nam minister Jeroen Dijsselbloem (PvdA) van financiën afscheid van Arnhem-Malburgen en droeg het adoptiestokje over aan PvdA-Kamerlid John Kersten.

undefined

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden