Rotsvast geloof in de onschuld van een seriemoordenares

door Bart Zuidervaart

Lucia de B., veroordeeld tot een levenslange celstraf, krijgt een nieuw onderzoek. Hoe een wetenschapsfilosoof, een arts en een bekend schrijver de Haagse verpleegkundige nieuwe hoop bezorgen.

Schrijver Maarten ’t Hart bezocht Lucia de B. afgelopen donderdag voor het eerst, in de gevangenis in Nieuwersluis. Arts Metta de Noo en hoogleraar wetenschapsfilosofie Ton Derksen deden dat al vaker. Keken ze daar in de ogen van een koelbloedige seriemoordenaar?

Nee, zeggen ze alle drie stellig. Haar levenslange veroordeling is een rechterlijke dwaling, een klassiek geval van tunnelvisie van zowel het openbaar ministerie als het gerechtshof. Hun aanhoudende speurtocht naar ontlastend bewijs heeft de commissie-Posthumus II, die al afgesloten strafzaken evalueert, doen besluiten de veroordeling van Lucia de B. te onderzoeken.

De B. zit nu bijna vijf jaar vast voor de moord op zeven patiënten en drie pogingen daartoe. Ze werkte tussen 1997 en 2001 als verpleegkundige in vier ziekenhuizen in Den Haag. Daar stierven opvallend veel patiënten onder verdachte omstandigheden, steeds terwijl Lucia de B. dienst had. Uiteindelijk werd ze veroordeeld op twee concrete sterfgevallen, patiënten die ze volgens het gerechtshof heeft vergiftigd met digoxine. Voor de andere doden gebruikte het hof het ’schakelbewijs’: de omstandigheden waren hetzelfde, dus is het aannemelijk dat De B. ook hier voor verantwoordelijk is.

Ton Derksen en Metta de Noo, broer en zus, verdiepten zich pas in de kwestie Lucia de B. na een uitzending van Netwerk over de Schiedammer Parkmoord, september 2005. Ze zagen in Lucia de B. een nieuwe Kees B.. Derksen en De Noo kenden Lucia op dat moment nog niet, maar ze twijfelden steeds meer over haar schuld naarmate ze het dossier bestudeerden. Derksen bracht in juni het boek ’Lucia de B. - Reconstructie van een gerechtelijke dwaling’ uit. Daarin hekelt hij ’de misselijkmakende vooringenomenheid’ van het gerechtshof. Die heeft volgens Derksen de verdachte als dader bestempeld en vervolgens de moorden erbij gezocht.

Lucia de B. was toen al door de rechtbank, het hof en de Hoge Raad schuldig bevonden. Derksen besloot daarom zijn boek op te sturen naar de commissie-Posthumus II. Die is ingesteld na de onterechte detentie van Kees B. in de Schiedammer Parkmoord.

Derksen en De Noo kregen twee weken geleden steun uit onverwachte hoek. Maarten ’t Hart schreef in NRC Handelsblad een uitvoerig betoog voor heropening van de zaak, met de titel ’Een hedendaags heksenproces’. Daarin citeert hij uit een persoonlijke e-mail die Freek de Wolff, hoogleraar toxicologie aan het Leids Universitair Medisch Centrum, hem stuurde. De Wolff was een belangrijke getuige-deskundige, die in 2004 het hof vertelde dat een baby vergiftigd was met digoxine.

De Wolff schreef slapeloze nachten te hebben over de levenslange veroordeling. En: „Ik hoop werkelijk op een heropening van dit proces.”

Volgens De Noo gaf deze bekentenis de commissie-Posthumus het laatste zetje om onderzoek in te stellen. Over twee maanden blijkt of de zaak wordt heropend.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden