Rosita Steenbeek 'Er kwam een komisch, groen hondje aangerend'

"Kort voordat ik jaren geleden naar Rome ging, het avontuur tegemoet, had ik een symbolische droom. Ik moest kiezen tussen twee huizen: het ene was groot, rechthoekig en van beton. Het andere was een toverachtig kasteel, met torentjes en kantelen, dat op dunne palen hoog boven het water zweefde en elk moment kon instorten. Toch koos ik direct voor het kasteel: het huis van de fantasie, zou je kunnen zeggen. Verbluffend dat je onderbewuste zo'n beeld aandraagt! Ik zie daarin een vooruitwijzing naar mijn schrijverschap: ik koos niet voor een degelijke baan maar stortte me in een ongewis avontuur. Zoals ik me ook altijd in het leven heb gestort, juist omdat ik me bewust ben van de fragiliteit ervan sinds ik na een hersenbloeding even de dood in de ogen heb gezien.

Frappant vond ik ook een droom die ik had toen ik in korte tijd veel dierbaren verloor. Ik droomde dat ze in de oorlog moesten vechten en ik ze ging zoeken. Na een mooie reis landde ik met het vliegtuig op een kale vlakte. Toen ik beter keek zag ik echter dat er gezaaid was, de bodem was bedekt met minuscule groene blaadjes. Opeens klonk geblaf en kwam een komisch, groen hondje aangerend, ik werd er vrolijk van. Het was een troostrijke droom die iets zegt over hoe ik ook in de grootste crises geneigd ben tot positiviteit.

Over het bestaan en de mensheid kan ik somber zijn, toch denk ik dat we het altijd moeten blijven proberen en mededogen moeten hebben met de medemens, de dieren en de natuur. Positief zijn, compassie hebben met de ander, is een voorwaarde om met elkaar te kunnen leven.

Ik kom uit twee domineesfamilies - beide grootvaders waren predikant - en ben opgevoed met de bijbelspreuk: 'heb uw naasten lief'. Het was vanzelfsprekend dat je oog had voor de medemens. Ook 'heb uw vijanden lief' is een uitspraak die mij inspireert. Als je ruzie hebt probeer je dan in de ander te verplaatsen en zijn of haar perspectief te begrijpen. Dat heb ik met de jaren beter geleerd. Ik kan ontploffen, maar het is meteen weer over. Ik ben niet wrokkig. Dit geldt natuurlijk ook in het groot. Geweld leidt gemakkelijk tot meer geweld.

Het is een menselijk tekort dat we vaak te snel en zonder compassie oordelen. Mijn oma Rose was in Duitsland een Jodin, in Nederland een 'rotmof'. Ze was een Joods bruidje uit Keulen dat domineesvrouw werd in Ransdorp, maar ze bleef een grote-stads-meisje met een voorliefde voor schilderkunst, speciaal de schilderijen van Rembrandt. Toen ik haar levensverhaal in mijn laatste boek 'Rose' beschreef ontdekte ik dat ik haar minder goed kende dan gedacht. Dat was een bevestiging dat je voorzichtig moet zijn in je oordeel."

Schrijfster Rosita Steenbeek (1957) maakt het essay voor de Maand van de Spiritualiteit 2017 (13 januari t/m 12 februari). Thema: 'compassie'.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden