Update

Rosenthal waarschuwt voor gevolgen machtswisseling Noord-Korea

Rosenthal: 'Kim Jong-il was een dictator van de ergste soort.' Beeld afp
Rosenthal: 'Kim Jong-il was een dictator van de ergste soort.'Beeld afp

Minister Uri Rosenthal van Buitenlandse Zaken heeft vandaag gewaarschuwd voor nieuwe spanningen in Noord-Korea na de dood van de Noord-Koreaanse leider Kim Jong-il. Duitsland stelt dat de dood van Kim kansen biedt voor verandering.

Rosenthal noemde Kim een dictator van de ergste soort. 'Hij gunde de Noord-Koreaanse bevolking geen enkele vrijheid en zorgde voor aanhoudende spanningen in de regio', aldus Rosenthal. De minister maakt zich, net als de rest van de internationale gemeenschap, zorgen over de gevolgen van de machtswisseling in Noord-Korea na de dood van Kim Jong-il. 'Het is de vraag wat er nu gebeurt achter de schermen en of dit tot een machtsverschuiving leidt. We moeten rekening houden met het risico van nieuwe spanningen in de regio. Nederland en de Europese Unie houden de situatie scherp in de gaten', aldus Rosenthal.

Noord-Korea vormt volgens hem een bedreiging voor de internationale vrede en stabiliteit, omdat het land over kernwapens zegt te beschikken. Rosenthal hoopt dat het overleg over het indammen van het nucleaire gevaar tussen Noord-Korea, de Verenigde Staten, China, Rusland, Zuid-Korea en Japan kan worden hervat.

Duitsland stelt dat de dood van Kim kansen biedt voor verandering. De Duitse verwachtingen van Pyongyang blijven hetzelfde, benadrukte een woordvoerder van het ministerie van Buitenlandse Zaken. 'Noord-Korea moet stoppen met het nucleaire programma, de catastrofale sociale situatie van het volk moet verbeteren en het land moet open gaan staan voor politiek en economisch overleg.'

Atoomprogramma
Ook de Amerikaanse regering houdt de situatie op het Koreaanse schiereiland in de gaten. Beslissingen over het vervolgen van de onderhandelingen over het Noord-Koreaanse atoomprogramma en het leveren van voedselhulp worden mogelijk tijdelijk in de ijskast geplaatst, zeiden bronnen bij de regering vandaag.

De dood van Kim voorspelt weinig goeds voor de onderhandelingen over het Noord-Koreaanse atoomprogramma. Het is niet waarschijnlijk dat Kim Jong-un, de jongste zoon en opvolger van de overleden leider, toegeeflijk zal zijn, omdat hij in de eerste fase van zijn leiderschap volledig in beslag zal worden genomen door het consolideren van zijn macht.

De Verenigde Staten zijn met name bezorgd over het eventueel toenemen van de spanningen tussen beide Korea's. Kim Jong-un zal zich als leider moeten bewijzen door middel van krijgshaftige en provocatieve daden, zoals een aanval op Zuid-Korea of een atoomproef.

Het Witte Huis liet weten in contact te staan met Zuid-Korea en Japan, maar zei niets over de gevolgen van de dood van Kim. Obama belde kort na het nieuws met de Zuid-Koreaanse president Lee Myung-bak. De twee kwamen overeen nauw samen te werken nu de macht in Noord-Korea wordt overgedragen aan Kim Jong-un, de zoon van de overleden dictator.

Keerpunt
Diverse regeringen in de wereld zijn redelijk optimistisch over de toekomst van Noord-Korea. De Britse minister van Buitenlandse Zaken William Hague zei dat de dood van Kim een keerpunt kan zijn voor het geïsoleerde land. De minister drong er bij Pyongyang op aan de 'nodige stappen te nemen' om de internationele gesprekken over het Noord-Koreaanse atoomprogramma te hervatten. Hij riep Kim Jong-un op om te erkennen dat samenwerken met de internationale gemeenschap het meeste perspectief biedt voor de inwoners van Noord-Korea.

Frankrijk hoopt dat de bevolking van Noord-Korea op een dag vrij zal zijn. 'De dood van een man is nooit iets om over te juichen, maar het trieste lijden van de bevolking is wat belangrijk is', zei minister van Buitenlandse Zaken, Alain Juppé, verder. Hij vindt dat de dialoog met het land moet worden voortgezet, zodat 'Noord-Korea afstand zal doen van de nucleaire wapens'.

De Australische minister van buitenlandse zaken Kevin Rudd zei dat de dood van Kim het 'Noord-Koreaanse regime de mogelijkheid biedt volledig deel te nemen aan de internationale gemeenschap'.

'Dictator van het slechtste soort'
Het Amerikaanse parlementslid Don Manzullo, voorzitter van de commissie voor Oost-Azië, noemde Kim Jong-il 'het toppunt van slechtheid'. Manzullo wees erop dat Kim kernwapens probeerde te ontwikkelen en het Westen provoceerde: 'Hij was een dictator van het slechtste soort. Hij regeerde zijn land met ijzeren vuist en bezorgde zijn inwoners voortdurend pijn en misère. We hopen dat zijn dood een kans is om de weg naar democratie in te slaan.'

Een voormalig woordvoerder van het Amerikaanse ministerie van Buitenlandse Zaken waarschuwde voor onzekere tijden. 'Er kunnen provocaties komen de komende tijd als de nieuwe leider zich wil bewijzen', aldus Philip J. Crowley via Twitter. 'Als Noord-Korea een normaal land was, dan zou de dood van Kim Jong-il een mogelijkheid bieden voor een Noord-Koreaanse lente. Maar dit is geen normaal land.'

Leger in staat van paraatheid
Zuid-Korea heeft zijn leger in de hoogste staat van paraatheid gebracht. De president van Zuid-Korea Lee Myung-bak riep de de inwoners vanmorgen op om kalm te blijven en door te gaan met het dagelijks leven, meldde het Zuid-Koreaanse persbureau Yonhap. Hij heeft een vergadering van de nationale veiligheidsraad belegd.

China heeft Noord-Korea 'oprechte deelneming' betuigd om de dood van Kim. Een woordvoerder van het Chinese ministerie van Buitenlandse Zaken stelde dat het nieuws China verdriet deed.

De woordvoerder noemde Kim Jong-il een 'groot leider' die 'belangrijke bijdragen' heeft geleverd aan de relatie met China. 'We zijn ervan overtuigd dat het Noord-Koreaanse volk zijn leed kan omzetten in kracht om zich als één te verenigen.' Ook zei de woordvoerder dat China Noord-Korea zal blijven steunen.

China is een buurland van Noord-Korea en een van de weinige bondgenoten van het regime. Volgens experts is de Volksrepubliek angstig voor de opvolging door Kim Jong-un. Ze vragen zich af of hij wel lang genoeg is voorbereid om de overheid en het leger in bedwang te houden. Ook vreest Peking een mogelijke stroom vluchtelingen. Veel Noord-Koreanen die het land ontvluchten doen dat te voet en steken de grens met China over.

Het heengaan van Kim is vandaag door de Noord-Koreaanse staatstelevisie bekendgemaakt. Kim overleed aan een hartaanval als gevolg van de 'grote mentale en fysieke inspanningen' die hij tijdens een inspectiereis door het land leverde. In Noord-Korea is een periode van rouw afgekondigd die tot 29 december duurt. Kim wordt 28 december begraven.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden