Roosegaardes stofzuiger moet Pekingse lucht klaren

smog | Luchtvervuiling is een enorm probleem in de Chinese steden. Peking zet nu de luchtstofzuiger van Daan Roosegaarde in.

Momenteel bevat de lucht in Peking zo'n 120 fijnstofdeeltjes per kubieke meter. Het is bijna vijf keer de hoeveelheid die de Wereldgezondheidsorganisatie als bovengrens voor acceptabele luchtkwaliteit beschouwt. Maar voor de inwoners van Peking is dit een goede dag. Niemand draagt een masker. Ook de 21-jarige Li Sifei liet hem thuis: "Het is heel erg. Maar vandaag valt het wel mee, toch? In de winter, als de luchtvervuiling het ergst is, draag ik wel een masker. Anders heb ik moeite om te ademen."

Li, een student architectuur, is afgekomen op de opening van 's werelds grootste luchtreiniger, een onderdeel van de Beijing International Design Week. De zeven meter hoge reinigingstoren, die wat weg heeft van een Chinese pagode, staat op een oud fabrieksterrein in het noordoosten van de stad dat dienst doet als een centrum voor de creatieve industrie. De bakstenen fabrieksschoorstenen doen Li denken aan haar jeugd in de provincie Shaanxi, in het hart van de kolenindustrie. "Toen dachten we nog dat het geen smog maar mist was."

De Pekingse smog was de inspiratiebron achter de grote 'luchtstofzuiger', die per uur 30.000 kubieke meter lucht op smogdeeltjes filtert, aldus de Nederlandse ontwerper Daan Roosegaarde. Hij vond een partner in het Chinese ministerie voor milieu, dat juist nu op zoek is naar creatieve manieren om de bevolking voor te lichten over luchtvervuiling. Tot een paar jaar terug was de vervuiling, een problematisch bijproduct van China's snelle economische ontwikkeling, dat jaarlijks meer dan een miljoen doden veroorzaakt, een gevoelig onderwerp. Maar inmiddels is het een overheidsprioriteit.

"Eindelijk doet de overheid aan publieke voorlichting. Het is de hoogste tijd", vindt ook de 35-jarige Liu Wenzhao. Zelf maakt hij luchtreinigers voor individuele huishoudens, een product dat langzaam aan populariteit wint in China. "De technologie is niet ingewikkeld. Het gaat om bewustzijn."

Het sluiten van vervuilende fabrieken en toenemende investeringen in groene energie zorgen ervoor dat het tij langzaam begint te keren. 2016 wordt naar verwachting het derde jaar op rij dat China's kolenconsumptie terugloopt. Vooral de Chinese hoofdstad, die een voorrangsbehandeling krijgt in de campagne voor schone lucht, begint de vruchten van het strengere beleid te plukken. Vorig jaar was de lucht daar 16 procent schoner dan in 2014, en dit jaar zet de verbetering door.

Maar het aanpakken van China's luchtvervuiling gaat met vallen en opstaan. In juli berichtte Greenpeace East Asia dat bijna een derde van China's steden in de eerste helft van 2016 een terugval in luchtkwaliteit zag. Dat kwam door een toename in industriële activiteit, vooral in het midden en westen van het land.

Volgens Dong Liansai, die luchtkwaliteit onderzoekt voor Greenpeace in Peking, gaat het deels om investeerders die hun vervuilende industrie verplaatsen naar delen van China waar de lokale overheid het minder nauw neemt met de milieuregels. "De implementatie verschilt per regio. Het is relatief nieuw dat lokale bestuurders ook worden beoordeeld op hoe ze het milieu beschermen. Sommigen focussen nog steeds op economische groei."

Maar hij ziet ook hoe de centrale overheid dat steeds minder laat gebeuren. "Die gaan erachteraan, dit jaar voor het eerst met speciale onderzoeksteams. Groei zonder schone lucht kan echt niet meer."

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden