Rondkijken in de ooit afgebrande Grote Kerk

In het Westfries Museum stapt de bezoeker zo het Hoorn van 1650 binnen. Met een speciale bril, die nog het meest weg heeft van een grote zwarte skibril. "Het lijkt op de eerste filmvertoning waarbij mensen op de vlucht sloegen, omdat ze dachten dat de trein echt op hen af kwam rijden", lacht Rob Tuytel, de ontwikkelaar van de bril.

Zittend in je stoel met de bril op kijk je omhoog naar de smalle trapgevels van Hoorn. Terwijl je hoofd naar beneden beweegt volgt het zicht je blik langs openstaande luiken en witte kozijnen naar de kinderkoppen op de grond. De huizen staan aan de kade waar VOC-schepen drijven. De oude stad is niet alleen zichtbaar, maar ook hoorbaar. Krijsende meeuwen, zingende mannen op de stijger, het water dat tegen de kade klotst.

Rob Tuytel ontwikkelde met de Oculus Rift-bril een nieuwe manier om de Gouden Eeuw in het Westfries Museum in Hoorn te beleven. Met bril en koptelefoon begeef je je in het Hoorn van 1650. Het apparaat reageert op bewegingen van het hoofd, en met een joystick kan de bezoeker door de virtuele 3D-wereld 'wandelen'. Directeur van het WestFries Museum, Ad Geerdink, is enthousiast over het experiment.

"Dit is een revolutie voor musea. Hedendaagse dingen zijn zichtbaar voor iedereen, maar de geschiedenis is geweest. Deze techniek brengt daar verandering in." Om de benodigde brillen, computers, besturingsapparatuur en gamestoelen te kunnen bekostigen, is het museum met een crowdfundingcampagne gestart: supporters van het project kunnen via internet een bijdrage leveren. In ruil daarvoor mogen ze later zelf als een van de eersten de bril ervaren.

Hoewel de beelden op een game lijken en de pixels duidelijk zichtbaar zijn, krijgt de gebruiker het gevoel dat hij opeens ergens anders is. Niets in het gezichtsveld herinnert aan de plek waar je werkelijk bent. De hersenen moeten zich erop instellen dat ze compleet voor de gek gehouden worden. Afgesloten van de wereld loop je rond in het glorietijdperk van Nederland. Niet alleen de Hoornse straten zijn begaanbaar terrein, nieuwsgierigen kunnen ook enkele huizen betreden. Aan de muur hangen schilderijen die ook in het museum te zien zijn. Niets is vergeten in deze andere wereld. Terug de trap af is het even schrikken voor wie zijn hoofd naar beneden buigt. De diepte is zichtbaar en veroorzaakt een vreemd onderbuikgevoel.

Om zo dicht mogelijk bij de werkelijkheid te komen, dook Tuytel de archieven in. Met behulp van oude kaarten en een goed contact met de archeologische dienst heeft hij Hoorn zo precies mogelijk gereconstrueerd. Een Horenaar zal in de vierhonderd jaar oude straten nog plekken herkennen: de Hoofdtoren, de Houtwerf. De Grote Kerk die verbrandde maar nog wel bekend is in Hoorn, is met deze techniek weer te bezoeken. Tijdens de tijdreis leert de kijker ook nog wat. Zo lijkt er een schip in de haven af te branden. Maar schijn bedriegt: "Ze staken de buitenkant van het schip aan om het schoon te maken."

Tuytel kan zich voorstellen dat museumbezoekers bij sommige situaties wat uitleg kunnen gebruiken. "Daar wordt aan gewerkt. Er komen voice-overs die locaties van extra informatie voorzien."

Als het crowdfunding-programma slaagt, heeft het Westfries Museum in december een zaal waarin 35 mensen tegelijk de brillen kunnen gebruiken. "Het heeft dan wel iets van een silent disco", aldus Geerdink.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden