Rondjes lopen tegen Berlusconi

Opnieuw gaat het Italiaanse parlement een wet aannemen die premier Berlusconi persoonlijk goed uitkomt. En opnieuw lopen de Italianen daartegen te hoop. Zaterdag demonstreerde in Rome een nieuwe beweging: die van de 'girotondisti'.

ROME - Naar schatting een half miljoen mensen hebben zaterdag in Rome gedemonstreerd tegen de regering Silvio Berlusconi. Piazza San Giovanni, een van de grootste pleinen van de Italiaanse hoofdstad, zag zwart van de nette middenklassers die het hart links dragen. ,,Dit is voor ons de enige mogelijkheid om Berlusconi te laten weten dat er miljoenen mensen zijn die niet tolereren wat hij doet. Hij verandert Italië in een dictatuur'', zegt Cristina, een arts. ,,Deze regering denkt alleen maar aan de belangen van de premier en zijn vriendjes. Berlusconi is een gevaar voor de democratie'', vindt Umberto, een makelaar.

Aanleiding voor de manifestatie was een omstreden wet die binnenkort door het parlement zal worden aangenomen. Het gaat om een justitiële hervorming waardoor rechtszaken van een stad naar een andere stad verplaatst kunnen worden als de verdachte gegronde redenen heeft om te denken dat zijn rechters niet onpartijdig zijn. Critici zeggen dat dit ook weer zo'n wet is die alleen dient om Berlusconi's juridische problemen op te lossen. De premier staat in Milaan terecht wegens het omkopen van rechters. Als die rechtzaak verplaatst zou worden, is er een goede kans dat het nooit tot een uitspraak komt.

Maar er is meer waar de demonstranten zich zorgen over maken: Berlusconi's ongebreidelde controle over de media bijvoorbeeld. Nanni Moretti, filmmaker en organisator van de manifestatie, brengt het zo onder woorden: ,,Berlusconi is niet tegen de democratie, democratie is hem vreemd. Democratie is iets dat hem een hoop tijd doet verliezen.'' En: ,,Na de verkiezingen van mei 2000 had ik me neergelegd bij vijf jaar centrum-rechtse regering. Ik dacht dat ze ten opzichte van 1994 verbeterd waren, democratischer, betere politici. Maar nee, ze blijken nog arroganter, nog brutaler in het behartigen van de persoonlijke belangen van Berlusconi.'' Luid applaus. ,,Toen de Italianen Berlusconi stemden, volgden ze een droom. Ze zijn wakker geworden in een nachtmerrie.'' Heel luid applaus.

Opmerkelijk is dat het deze keer geen vakbond of oppositiepartij is die zo veel mensen op de been brengt. De organisatie is in handen van een handjevol intellectuelen onder leiding van regisseur Moretti. Ze noemen zichzelf girotondisti, mensen die hand in hand in een kring lopen en zingen, zoals Italiaanse kindertjes op het schoolplein doen. Deze 'onofficiële oppositiebeweging' is in februari ontstaan toen Moretti een manifestatie van linkse politici in Rome bijwoonde. De regisseur was zo gefrustreerd over de onderlinge verdeeldheid van de politici dat hij het podium opsprong en de heren ervan langs gaf. ,,Als jullie zo door gaan, zullen we nooit verkiezingen winnen. Het is jullie schuld dat Berlusconi aan de macht is gekomen.''

Moretti zegt dat zijn spontane optreden zoveel goedkeuring kreeg dat hij het als zijn plicht voelt om politiek actief te zijn. ,,Als ik nu niets doe, zal ik me over een paar jaar schamen'', aldus de bebaarde filmmaker. Na zijn optreden in februari volgen rondedansjes rondom het gebouw van publieke omroep Rai en een gerechtsgebouw, om te protesteren tegen Berlusconi's macht over de televisie en zijn justitiële hervormingen.

De demonstratie van zaterdag was de eerste, grote nationale girotondo. En ook deze keer richt Moretti zich tot linkse politieke kopstukken als Francesco Rutelli (van centrum-linkse partij Margherita), Piero Fassino (Linkse Democraten) en ex-premier Massimo D'Alema. ,,Verlies geen tijd met ruzies om niks. Zet je over persoonlijke vetes heen!'' Rutelli en Fassino, vlak vóór maar niet op het podium, doen hun best om onbezorgd te lijken.

Maar de totale verdeeldheid binnen de oppositie kan niet duidelijker zijn. Massimo D'Alema, partijgenoot van Fassino, is met opzet weggebleven. Hij vindt dat anti-Berlusconi-demonstraties als deze geen enkele zin hebben. Berlusconi kan tevreden toekijken hoe zijn opponenten het zichzelf onmogelijk maken.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden