Ronde kiezelsteentjes op Mars bewijs voor oeroude beek

Rotsformatie Hottah op Mars. Beeld NASA
Rotsformatie Hottah op Mars.Beeld NASA

Wetenschappers hebben dankzij foto's van NASA's Marsrover Curiosity overtuigende aanwijzingen gevonden dat er miljarden jaren geleden een beekje stroomde op Mars.

Op bovenstaande foto is een gedeelte van het beekje te zien. Wetenschappers hebben het de naam Hottah gegeven, vernoemd naar Hottah Lake in Canada's Northwest Territories.

'Het lijkt misschien op een afgebroken stoep, maar dit geologische verschijnsel op Mars is eigenlijk samengesteld uit kleinere stukjes gesteente, sedimentair gesteente, zoals geologen het noemen', aldus NASA. Volgens de wetenschappers wijzigde de loop van het beekje in het verleden, hoogstwaarschijnlijk door meteorieten die insloegen.

Slijtage
De wetenschappers onderzochten zeker 500 foto's van kiezelstenen die de Marsrover eerder had genomen. In dit gebied vond Curiosity afgeronde kiezels. Deze zijn zo gevormd door aanhoudende slijtage in de waterstroom.

Stenen krijgen een rauwe en hoekige vorm door wind en zandstormen. De onderzochte Marssteentjes zijn daarentegen vlak, glad en afgeslepen. 'Deze stenen wijzen erop dat Mars in het verleden warmer was en nat genoeg om water kilometers over het oppervlak van Mars te laten stromen', zegt Linda Kah, een van de onderzoekers, in het wetenschappelijke tijdschrift Science.

De stenen zijn 2 tot 40 mm groot en bestaan uit een mengsel van kiezels en zand. De vorm en de grootte van de kiezelstenen leert bovendien meer over de eigenschappen van die verdwenen rivieren. 'Om die afgeronde kiezels te vormen en te bewegen, moet er stromend water met een diepte tussen 10 centimeter en een meter zijn geweest. Het moet minstens één meter per seconde hebben gestroomd', zegt de Deense teamleider, Morten Bo Madsen.

'Spannend'
'Het gebied lijkt verbluffend veel op een rivierbedding op aarde', vertelt Rebecca Williams, mede-auteur van het onderzoek. 'De meeste mensen zijn wel bekend met ronde rivierkiezelsteentjes, die je vroeger over het water liet scheren. Om zoiets bekends in een andere wereld te zien, is spannend en bevredigend.'

De atmosfeer van Mars is zeer dun en maakt daardoor leven en stromend water op de Rode Planeet onmogelijk. Er is wel in grote hoeveelheden ijs aanwezig op de planeet, met name op de twee poolkappen. De door Curiosity gefotografeerde stenen zijn tot nu toe de enige stenen die bewijzen dat er ooit vloeibaar water op het oppervlak van Mars stroomde.

De nieuwe bevindingen duiden er op dat die warme en vochtige periode op Mars twee à drie miljard jaar moet hebben geduurd. De resultaten zijn belangrijk voor de uiteindelijke doelstelling van Curiosity; uitzoeken of er ooit leven mogelijk is geweest op Mars. Onderzoeker John Grotzinger: 'Een lange, stromende rivier kan een bewoonbaar gebied zijn'. Om meer aanwijzingen te vinden, verplaatst het rijdende laboratorium zich binnenkort naar de voet van Mount Sharp.

null Beeld REUTERS
Beeld REUTERS
Een steen, genaamd Sutton Inlier. Toen Curiosity er overheen reed, bleek de steen onder het rode Marsstof wit. Dat duidt erop dat de steen is gemaakt van waterhoudend mineraal. (Archieffoto) Beeld AFP
Een steen, genaamd Sutton Inlier. Toen Curiosity er overheen reed, bleek de steen onder het rode Marsstof wit. Dat duidt erop dat de steen is gemaakt van waterhoudend mineraal. (Archieffoto)Beeld AFP
Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden