Rond vliegveld Lelystad is het straks goed boeren

Corné Hermus en Emma Doeksen. 'Hoe kunnen wij als boeren van dat vliegveld profiteren?' Beeld Bram Petraeus

In de aanloop naar de verkiezingen voor de Provinciale Staten, proeft Hans Marijnissen de regionale thema's. Vandaag: boeren in Flevoland zijn tegen uitbreiding van vliegveld Lelystad, maar maken er het beste van.

De verhoogde verkeerstoren staat als een grote rood-witte lolly in het landschap. Er stijgt een helikopter op en een Cessna 172 kriebelt met zijn wielen de landingsbaan, voordat het toestel naar de hangar taxiet. Het is een tafereel dat vanaf het bankje net buiten het hek van vliegveld Lelystad nog enige rust geeft. Daaraan komt binnenkort een einde. Wanneer deze strip wordt omgetoverd tot overloop van Schiphol is nog onbekend, maar aan de overkant verrijst al de terminal voor de vakantievluchten, die hier straks aankomen en vertrekken.

Akkerbouwers Emma Doeksen (95 hectare) en Corné Hermus (65 hectare) verbouwen pal naast het vliegveld hun aardappelen, uien, wortels en tarwe. Er boeren zeventig agrariërs rond het vliegveld, op samen zo'n drieduizend hectare. "We waren niet blij met de uitbreiding van de luchthaven", zegt Doeksen. "En dat zijn we nog steeds niet, want wat zijn straks de effecten?"

Aanvankelijk zaten ze in proteststand, zegt ze. En na de zoveelste bijeenkomst in een zaaltje, waarin vooral over de negatieve effecten werd gesproken, besloot ze naar Bremen af te reizen om te kijken hoe de Duitsers met de uitbreiding van het vliegveld omgaan.

Beeld Thijs van Dalen/CBS

Doeksen. "De luchthaven van Bremen bleek heel transparant met de omgeving om te gaan." Er was daar via één aanspreekpunt voortdurend overleg met boeren en omwonenden en klachten werden snel aangepakt. De regioboeren kregen ook taken op de luchthaven. "Ze konden zelfs hun lokale producten aan de restaurants op het vliegveld verkopen."

Op de terugweg heerste er een heel andere sfeer in de bus, zegt Doeksen. "Ik besefte dat we moesten 'omdenken'. De uitbreiding kunnen we toch niet tegenhouden, laten we er dan het beste van maken. Hoe kunnen wij als boeren van dat vliegveld zo veel mogelijk profiteren?"

Bij de volgende bijeenkomst 'zijn we uitgegaan van de kansen', zegt Corné Hermus. "Er werden wel veertig ideeën verzameld hoe boeren aan de luchthaven zouden kunnen verdienen." Soms waren die een tikkeltje te wild en onuitvoerbaar. "Maar inmiddels wordt de teelt van gewassen als bamboe rond de luchthaven onderzocht, want zulke teelt trekt minder vogels aan. En de inrichting van zonneweides of schuurdaken met panelen. Het gras langs de strip en buiten het hek kan door boeren worden gemaaid, en ze kunnen ook worden ingezet bij sneeuwruimen en gladheidsbestrijding."

Beeld Thijs van Dalen/Maps4news.com

Om al die initiatieven tot bloei te laten komen, zegt Doeksen, was er een organisatie nodig die het contact tussen de boeren en de luchthavendirectie en de provincie Flevoland onderhoudt. "Daarom is er naast de werkgroep van boeren die de uitbreiding van de luchthaven kritisch volgt, een samenwerking met de naam 'De Lelystadse boer' ontstaan. We zijn een stichting zonder winstoogmerk, die probeert boeren aan de luchthaven te koppelen."

Zo heeft deze 'omdenkorganisatie' een contract van vijftien jaar binnengesleept, waarbij acht boeren voor het groenonderhoud van het vliegveld zorgen. Via de organisatie kunnen zij inmiddels ook aan de strenge wettelijke eisen voldoen. Ook heeft ze gronden weten te pachten die zijn gereserveerd voor het businesspark. Zolang er nog niet gebouwd wordt, kan er vérbouwd worden. Maar de Lelystadse Boer is ook een merk geworden dat groente en sappen verkoopt, straks ook op de luchthaven. Doeksen schenkt vast wat appelsap in. Heerlijk.

Op het land van een agrariër naast de luchthaven zijn lichtmasten geplaatst. Beeld Bram Petraeus

Gedeputeerde Jan de Reus (VVD) gelooft er nog steeds in dat de luchthaven in 2020 opengaat, en dat is volgens hem ook belangrijk, want het levert de regio drieduizend banen op. "Maar het is óók de taak van de provincie om draagvlak te creeren. We hebben een bemiddelende rol. Ik zie mij als oliemannetje. Daarom steunen we omwonenden met ideeën ook financieel vanuit een speciaal luchthavenfonds en met ambtelijke ondersteuning. Als ik door zo'n investering weerstand kan wegnemen, zijn we uiteindelijk voordeliger uit."

Met die ondersteuning komen we verder, zeggen Doeksen en Hermus. "Eén beleidsambtenaar is ons loket voor vragen en hij heeft kennis die wij niet hebben", zegt Hermus. "Hoe kunnen we bijvoorbeeld het gemaaide gras verkopen? Is dat iets voor biovergisting, zodat de kringloop sluit?" Het vliegveld moet perspectief bieden, daar zijn de twee van overtuigd, anders splijten de vluchten straks hun gebied.

Onstuimige provincie

Flevoland is bestuurlijk gezien de onstuimigste provincie, met twee dossiers die landelijk de aandacht trekken: uitbreiding van vliegveld Lelystad en de Oostvaardersplassen. Het college van Gedeputeerde Staten bestond aanvankelijk uit een coalitie van VVD, CDA, SP en D66, maar die viel februari vorig jaar uiteen, toen CDA, VVD en D66 een motie van wantrouwen indienden tegen SP-gedeputeerde Ad Meijer. Die zou te 'hoekig en bot' opereren. De motie kreeg geen meerderheid, waarop de gedeputeerden van CDA, VVD en D66 hun ontslag indienden. Daarna kwam er een coalitie van CDA, VVD en D66, aangevuld met PvdA en ChristenUnie.

Lees ook:

Wat moet de groene Wageningen Universiteit met al dat zwarte asfalt?

Vanuit zijn huiskamer aan de Simon Vestdijkstraat in Wageningen heeft Peter Spitteler een geweldig uitzicht. De jonge eiken voor zijn woning vormen de lijst om een natuurlandschap waarin met een beetje geluk de patrijzen passeren. Maar dat lijkt niet lang meer te duren.

Wordt station Stadshagen na twee jaar dan eindelijk in gebruik genomen?

De Zwolse wijk Stadshagen heeft een fier station. Splinternieuw. Er loopt een fietsstraat langs en het trottoir heeft groene gebakken stoeptegels. De fietsenrekken staat keurig in de houding, en twee luifels beschermen de reizigers tegen de regen. Maar..., er zijn helemaal geen reizigers. 

Lees meer over de aanstaande Provinciale Statenverkiezingen in ons dossier.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden