Ron Koopmans, muskusrattenvanger 'Zwaar werk, maar ik geniet van de vrijheid'

Ons dagelijks werk is meer dan levensonderhoud alleen, het bepaalt onze waardigheid. Maar wat doen we precies?

"Vanmorgen controleer ik de klemmen die ik gisteren geplaatst heb. Kijk, daar staan ze, aan de rand van de sloot. Je herkent ze aan de stokjes met het oranje uiteinde, die ik bij de klemmen plaats. De boskant van de sloot ligt hoger dan het weiland aan deze kant. Muskusratten hebben hoogte nodig om een hol te graven. De holen van een muskusrat hebben een waterslot. De ingang zit onder water, die zie je niet. Ze graven zich een weg omhoog, en zitten dan droog.

Ik beheer 960 kilometer watergang: grachten, sloten, kades van grachten en havens. Gemiddeld loop ik zo'n vijf, zes uur per dag te speuren naar ratten. Dat is zwaar, maar ik geniet elke dag van de vrijheid.

Hier zag ik van de week vreetsporen. In deze tijd van het jaar eten de muskusratten hoofdzakelijk de witte wortels van het riet. Die vreten ze onder het water af, de resten ervan gaan drijven. Zwanen vinden die wortels ook lekker. Het verschil is dat vogels het riet eruit trekken en muskusratten knagen. Ik zoek knaagsporen. En keutels, die zinken pas na verloop van tijd.

Deze klem staat nog gespannen. De twee pootjes van de val staan nog naast elkaar. Is de val gesprongen dan vormen de pootjes een V. En kan er een rat in zitten. Lang niet altijd. Het zijn slimme beestjes. Soms duwen ze een pluk riet in de klem, en zwemmen eromheen. Die krijg je met een klem dan ook bijna niet meer te pakken, alsof ze nu weten wat een klem is. Wil ik zo'n beest vangen, dan moet ik een ander soort klem gebruiken of met een fuik de hele sloot afzetten.

Toen ik hier van de week vreetsporen zag, ben ik het water ingegaan, en heb met de neus van mijn laarzen de hele wand afgevoeld. Bij elke gang zette ik een klem. Lang niet elk hol is bewoond. Het zijn bedrijvige beestjes, ze graven de hele dag, per jaar verzetten ze dertien kruiwagens grond.

Kijk, die klem is gesprongen. Ja, een muskusrat. Hier moet ik het water in. Het zijn mooie, aaibare beesten, heel anders dan bruine ratten. Ze zijn vegetarisch, verspreiden geen ziektes. Dit is een jonkie, wat minder dan een kilo schat ik. Het is een moertje, nog onbeslagen.

Ik vind het niet leuk muskusratten dood te maken. Maar ik weet wel dat ze weggevangen moeten worden. Het is een beestje dat ontzettend snel aanfokt. Loopt het uit de hand dan krijg je veel meer dierenleed. Ik vang per jaar zo'n tachtig muskusratten. Als je onder de honderd zit heb je je gebied onder controle.

Daar verderop is er nog één gesprongen. Je ziet de rat vanaf hier drijven. Ik ga er weer even in. Dit is een zwarte muskusrat, een mutant. Mooi zijn die. Een mannetje. Zou ik deze twee nu niet vangen, dan zijn het er over een jaar twintig, en over nog een jaar tweehonderd. En dan heb je een dot werk."

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden