Rome misprijst condooms: gaatjes die alles doorlaten

AMSTERDAM - Het condoom biedt geen veiligheid tegen het overdragen van aids, want het rubber is een lachertje voor het virus. Kardinalen uit Rome lanceren een nieuw offensief met een tien jaar oud Nederlands onderzoek. En D66 ziet hierin een nieuwe kans voor hun oude wens de betrekkingen met het Vaticaan te verbreken.

Morgen zendt het BBC-programma 'Panorama' (23.15) de documentaire 'Sex and the Holy City' uit. Daarin komt onder meer de curiekardinaal Lopez Trujillo aan het woord, die in de wereldkerk over de zaken van huwelijk en gezin gaat, en dus over voorbehoedmiddelen, kuisheid en seks. De fraaigevonden titel van de documentaire is een knipoog naar een bekende tv-serie, al is Rome's bijnaam niet de Heilige, maar de Eeuwige Stad.

Het was tien jaar geleden de fysicus en behoudende rooms-katholieke medisch ethicus prof. J. Lelkens van de RU Maastricht die onderzocht hoe poreus het latex was. Poreus genoeg, zo had hij gemeten, om een mannenzaadje door te laten. Als je bedenkt dat het kleinste partikeltje van het hiv-spul nog eens 450 maal kleiner is (en 60 maal kleiner dan de syfilisbacterie), dan kun je bij wijze van spreken net zo goed een oud koffiefilter nemen, zo leek Lelkens te betogen.

Lelkens' onderzoek trok aanvankelijk weinig belangstelling. Maar in 1999 trok het Katholiek Nieuwsblad met de bevindingen aan de bel. Aanleiding vormde niet alleen het bericht dat de rooms-katholieke medische hulporganisatie Memisa met nota bene tijdens de mis gecollecteerd geld, condoomcampagnes in Afrika financierde. Ook bisschop Muskens van Breda, die wel iets ziet in 'condooms voor Afrika', kreeg van het KN de wind van voren.

'Veilig vrijen' met condooms is een leugen, zo luidde de boodschap van het KN, slechts niet-vrijen en monogaam vrijen zijn veilig. Afrika moet aids niet bestrijden met latex, dat daar trouwens, als het al beschikbaar is, vaak van slechte kwaliteit is, over de datum heen of niet goed bewaard. Heil voor Afrika moet komen van een andere levensstijl: kuisheid en monogamie.

Kerkelijke werkers in het gebied zijn het niet met elkaar eens. Sommigen noemen verandering van levensstijl een project van generaties; aids wordt niet verspreid door de gaatjes van prof. Lelkens maar door het vrijen-zonder. Anderen, ook in de gezondheidszorg, beschouwen reclame voor condooms toch als het paard achter de wagen.

Naar aanleiding van het BBC-programma van morgen laat een woordvoerster van de Wereldgezondheidsorganisatie weten dat de bewering van kardinaal Lopez Trujillo niet klopt. ,,Er bestaat zóveel bewijs dat laat zien dat condooms geen seksueel overdraagbare aandoeningen als hiv doorlaten. Wie iets anders beweert heeft het gewoon bij het verkeerde eind.''

D66, met oud-minister Van Mierlo als opvallende uitzondering, heeft vooral bij monde van Tweede-Kamerlid L. van der Laan al vaker gepleit voor afschaffing van het gezantschap bij de Heilige Stoel -niet in de laatste plaats vanwege de houding van de rk kerk tegenover het aidsprobleem in Afrika en haar vermeende invloed daarop. De nieuwe, oude tv-documentaire biedt weer een aanknopingspunt voor de oude wens. Om te beginnen moet minister De Hoop Scheffer de nuntius, mgr. Fr. Bacqué op het matje roepen.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden