Roltrap en informatiebord op zonne-energie

Op NS-Station Utrecht Zuilen zijn in de overkapping van de trap zonnepanelen aangebracht. (FOTO JÿRGEN CARIS, TROUW) Beeld
Op NS-Station Utrecht Zuilen zijn in de overkapping van de trap zonnepanelen aangebracht. (FOTO JÿRGEN CARIS, TROUW)

Op en rond het spoor zijn legio mogelijkheden om duurzame energie op te wekken. Op NS-Station Utrecht Centraal en langs de Betuwelijn gaat beheerder ProRail daar werk van maken.

Utrecht Centraal gaat als eerste treinstation in Nederland zelf op grote schaal zonne-energie opwekken. De verbouwing die volgend jaar van start gaat, moet het station een stuk duurzamer maken.

Beheerder ProRail wil de perrons van het nieuwe station compleet gaan overdekken met zonnepanelen. De lange perronoverkappingen kunnen zo voorzien in een deel van de energiebehoefte van het station, voor bijvoorbeeld de roltrappen en de schermen met reisinformatie. Het station moet vanaf 2015, de geplande voltooiing van de verbouwing, duurzaam zijn.

Voor ProRail is dit niets nieuws. Al sinds 2007 liggen op het dak van stationsgebouw Utrecht Zuilen zonnepanelen. Daarmee loopt een proef, waarvan de resultaten tot nu toe heel bevredigend zijn, zegt Marc Unger van ProRail, projectmanager van Utrecht Centraal. Volgens Unger zien de zonnecellen op de daken er niet lelijk uit. Ze zijn geïntegreerd in het ontwerp, onderstreept hij. „Het onderzochte rendement is prima.”

Het opwekken van duurzame energie op zo’n druk station is ingewikkeld, zegt Unger. De mogelijkheden zijn beperkt door ruimtegebrek en horizonvervuiling. Dat maakt windenergie midden in de stad haast onmogelijk. In zonne-energie zag ProRail wél kansen.

Het eureka-moment kwam voor Unger na het zien van de populaire kleutertv-held Bob de Bouwer, die moest bouwen in een zonnebloemvallei. „De tekenfilmfiguur raakte in dubio omdat hij de natuur wilde ontzien. Op advies van een van zijn machines, besloot hij de gebouwen te integreren in de natuur door in etages te werken. Zo konden ze beiden bestaan, de gebouwen en de zonnebloemen. Bob besefte dat hij anders moest kijken. Dat deed ik ook door de installatie te verwerken in de overkappingen.”

Verduurzaming van stations is volgens de projectmanager voorlopig vooral kansrijk in de regio. „Ik vind het bijvoorbeeld te riskant om op Utrecht CS regenwater op te vangen voor de wc’s. Als dat misloopt, treft het te veel reizigers. Op regionale stations is de impact kleiner.”

ProRail wil graag Europese subsidie voor het Utrechtse project ontvangen, maar een eerdere aanvraag daarvoor wees de Europese Commissie af. De commissie wil dat meer stations in Europa verduurzamen en daarvoor samen financiële steun aanvragen. Unger is optimistisch, nu ProRail samen met Stuttgart, Hastings, Accrington en Rouen –ook steden met plannen voor verduurzaming van het spoor– een nieuwe aanvraag heeft ingediend voor een bijdrage aan het 2 miljoen euro kostende project.

Spoorwegen bieden, zo groeit langzaamaan het inzicht bij beheerders en energiebedrijven, uitdagende kansen voor verduurzaming. Zo onderzoekt Eneco de mogelijkheden voor het winnen van zonne-energie op de geluidwerende wanden van de Betuwelijn. Keyrail, exploitant van de Betuwelijn, tekende hierover recent een intentieverklaring met het energiebedrijf.

De Tielse wethouder Cees Anker is enthousiast over dit project. Namens de gemeenten die worden doorkruist door de Betuwelijn, is hij er nauw bij betrokken. „Ik hoop dat er over vier maanden een plan ligt voor een test van zonnepanelen op de geluidwerende wanden.” Een tweede functie voor die wanden is voor Anker vrij logisch: „Die dingen staan er nu toch al.”

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden