Rolmodel voor de oorlogsjeugd

Ooit werd ze aanbeden als filmactrice die troost bood in de crisisjaren. Maar ze keerde zich walgend af van Hollywood.

Deanne Durbin 1921-2013

Anne Frank knipte in 1942 een foto van haar uit een damesblad en plakte die op de wand van haar kamer in het Achterhuis. Geen wonder, want de meisjes die Deanna Durbin speelde, vonden altijd een oplossing voor de problemen die volwassenen maakten. Dat inspireerde een hele generatie jongeren die opgroeiden in tijden van crisis en oorlog.

Ook Winston Churchill en diens vijand Benito Mussolini waren gecharmeerd van haar spel. Maar zelf was Durbin ongelukkig met haar werk. "Het karakter waarin ik werd gedwongen, had weinig tot niets gemeen met mijzelf - of zelfs maar met andere jongeren van mijn generatie", zou ze later schrijven.

Ze was de dochter van een Engels echtpaar dat naar Canada was geëmigreerd. Daar werd zij geboren in 1921 als Edna Mae Durbin. Toen ze een jaar oud was, verhuisden haar ouders naar de Verenigde Staten, naar Hollywood. Zodra ze haar eerste woordjes brabbelde, begon ze ook te zingen.

Vanaf haar tiende kreeg ze zanglessen en op haar dertiende viel haar lichte, lenige sopraanstem op bij een talentenjager van de MGM-filmstudio die zangscholen afstruinde. Films met zingende acteurs waren populair in die tijd. Ze kreeg in een korte film een rol naast een andere dertien- jarige die legendarisch zou worden, Judy Garland. De twee meisjes hadden weinig met elkaar op en ontwikkelden een pinnige relatie vol rivaliteit.

Een MGM-baas die was overgelopen naar Universal nam Durbin mee naar de concurrentie. Daar kreeg ze een rol in een film getiteld 'Three Smart Girls' (1936), waarvoor ze als nummer negen op de titelrol zou komen. Maar toen de studiobazen de eerste opnamen zagen, werd zij tot ster van de film uitgeroepen. Judy Garland zou er drie jaar langer over doen om die status te bereiken in 'The Wizard Of Oz'.

Durbin, die de nieuwe voornaam Deanna aangemeten kreeg, begon aan een lange reeks films over bijdehante meisjes die blunderende volwassenen door het leven helpen. Ze herenigde gescheiden ouders, hielp haar werkloze vader aan een baan of ze had het aan de stok met dwaze rijkelui. Het waren megasuccessen.

Volgens de mode van die tijd barstte ze af en toe uit in een lied, of zelfs in een aria uit een opera. Ze nam de muziek later nog eens op voor grammofoonplaten. Zelfs de Metropolitan Opera in New York was onder de indruk en nodigde haar uit om auditie te doen. Maar ze weigerde omdat ze vond dat haar stem nog veel scholing nodig had.

Naast de films en muziek baatte de studio haar faam heel modern uit door Deanna-Durbinspullen te verkopen: poppen, jurken en zelfs boeken waarin zij zogenaamd allerlei mysteries oplost.

Uitgekiende publiciteit stuwde haar populariteit verder omhoog. Kranten en tijdschriften werkten graag mee aan het rumoer over haar eerste filmkus in 1937. In het hele land werd gezocht naar een jongeman die haar die zoen zou mogen geven.

In 1946 was ze met ruim driehonderdduizend dollar de best betaalde vrouw in Amerika, na actrice Bette Davis die 5000 dollar meer scoorde.

Ze trouwde in 1941 met een assistent-regisseur, maar dat was geen succes. Een scheiding werd haar afgeraden. "Iedereen zei dat ik nooit zou kunnen scheiden omdat het mijn imago zou ruïneren", zei ze in 1983 in een zeldzaam interview. "Hoe kon iemand nou echt denken dat ik de rest van mijn leven zou doorbrengen met een man van wie ik niet hield, alleen maar om mijn imago te redden?"

Dus scheidde ze, trouwde opnieuw, kreeg een dochter en scheidde weer. Haar derde huwelijk was wel een succes, met de Fransman Charles David, die haar had geregisseerd in de film 'Lady on a Train', een moordmysterie. Die film was een poging om van haar eeuwige slimme meisjesrollen af te komen. Dat had ze eerder geprobeerd door een prostituée te spelen, maar dat pikte het publiek niet en de film flopte.

Na 21 films had ze er genoeg van. "Ik haatte het om in een goudvissenkom te leven", zei ze later. Met David, met wie ze nog een zoon kreeg, trok ze zich in 1949 terug op een verbouwde boerderij in de buurt van Parijs en besloot nooit meer iets van zich te laten horen. Haar man beloofde haar te beschermen tegen spinnen, muggen en journalisten.

Op aandrang van de pers gaf ze in 1958 nog wel een schriftelijke verklaring uit. "Ik heb nooit kunnen geloven dat mijn leeftijdgenoten fans van me waren. Misschien waren ze onder de indruk van mijn succes. Maar mijn echte fans waren de ouders, van wie er veel hun eigen kinderen niet aankonden. Zij adopteerden me als het ware als hun volmaakte dochter."

Haar dood werd bekendgemaakt door haar zoon in een bericht aan een fanclub die zich nog altijd aan haar wijdt. Hij gaf geen bijzonderheden, getrouw aan haar wensen.

Edna Mae Durbin werd op 4 december 1921 geboren in Winnipeg, Canada. Ze stierf omstreeks 20 april 2013 in Frankrijk.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden