Roller derby: er vol in

Meiden op rolschaatsen die elkaar van de baan af beuken: roller derby verovert Nederland. "Overdag zijn we lief, op de baan hebben we een killermentaliteit."

Roller derby

Roller derby bestaat sinds ongeveer 1930, maar sloeg pas rond 2000 echt aan, door toedoen van de agressief spelende TXRD Lonestar Rollergirls uit de Texaanse hoofdstad Austin. Ook de showelementen rukten toen op in het spel: de speelsters trokken netpanty's en schoolrokjes aan en schreven alter ego's op hun uitrusting.

Roller derby is een van de snelst groeiende sporten in Amerika en ook in Europa rukt het op. In Nederland zijn er momenteel vijftien teams. In Groningen spelen ook mannen roller derby. Mighty Morales is bezig in Amsterdam een mannenteam te formeren. Zonder rokjes.

Blote en in zwarte panty's gehulde benen steken in de lucht. Een gymzaal in Amstelveen, zondagavond. Op de grond liggen zo'n 25 dames, in zuurstokroze rokjes en strakke sportbroekjes en op rolschaatsen, een warming-up te doen. Rekken, strekken en dan weer staan. Op de zwarte T-shirts en tanktops staan teksten die er niet om liegen: Nasty Moves, Sweet 'n Sinister, Kim Wild en Dirty Job - alter ego's van meiden waar je niet mee moet spotten; meiden die roller derby spelen, een uit Amerika overgewaaide sport die zich het best laat omschrijven als rugby op wieltjes. De sport groeit wereldwijd als een tierelier. Volgend jaar wordt besloten of het een olympische sport wordt; in Nederland zijn er de afgelopen drie jaar vanuit het niets vijftien teams ontstaan.

De Amsterdam Derby Dames waren de eersten; opgericht door Limpin' Lily die nu aan de kant staat, een forse dame met piercings die in het echte leven Lilian Starrenburg heet. Vanavond spelen de derby dames een oefenwedstrijd voor een partij tegen Manchester over twee weken. Hurricane Hayles is aanvoerster. Ze blaft haar teamgenoten instructies toe en sluit af met een aanmoedigend: 'Now suck it up'. De dames highfiven en doen een yell met een tekst uit de animatieserie South Park: 'What what in the butt'.

Het spel gaat om twee teams met skatende meiden die het tegen elkaar opnemen. Vier dames per team nemen plaats achter de startlijn - zogenoemde blockers die samen een 'pack' vormen. Zes meter achter hen staat er per team één 'jammer' klaar, die is te herkennen aan de ster op haar helm. Fluitsignaal, het spel start.

De pack begint te skaten over de ovale baan. Nog een fluitje: teken dat ook de jammers van start mogen. De jammers scoren punten door de dames van de tegenpartij zo vaak mogelijk in te halen binnen twee minuten - een periode die een 'jam' heet. De essentie van het spel is dat de pack de jammer van het eigen team helpt en de jammer van de tegenpartij van de baan rost. Dat doen ze door te beuken.

Je schouders hard tegen andermans borstbeen aan knallen bijvoorbeeld. De dames dragen helmen en knie- en elleboogbeschermers en hebben een bitje in om te voorkomen dat de kaken op elkaar knallen, wat hersenletsel kan opleveren. Het gaat er lomp aan toe. Bam! Drie meiden gaan onderuit, de volgende valt er bovenop. 'Speed it up', brult Hurricane Hayles. Bats! Abs of Steel, een van de jammers, een donkere dame in roze glitterrok, gaat plat op haar gelaat. 'Move it, move it', wordt er in de chaos op de baan geroepen. Abs of Steel staat snel op en skate verder.

Na een paar jams komt een van de twee teams bij elkaar voor een korte evaluatie. De dames die de pack vormen, moeten hun konten tegen elkaar houden, is de conclusie. Dan kan een beetje lenige jammer niet tussen hen door schieten.

Abs of Steel (Abbie Vandivere) is in het dagelijks leven restaurateur van schilderijen. "Werk waarbij ik veel geduld moet oefenen", zegt ze. "Na een dag pielen is het lekker als ik mijn agressie kwijt kan." Roller derby is voor sterke vrouwen, zegt ze, 'niet voor watjes'. Ze refereert aan een houding, want hoewel ze zelf 'een echte tomboy' is, trekt de sport volgens haar ook meisjes in bloemetjesjurken. Niet dat we die hier zien vanavond. Dirty Job (Job Bulder) is een 37-jarige stoere punkmeid met getatoeëerde armen die als ze niet skate wijdbeens over de baan loopt. Buiten de baan werkt ze als monteur. "Deze sport is voor meiden die te stoer zijn voor volleybal en niet rijk en tuttig genoeg zijn voor hockey", verklaart ze. "Het beuken spreekt me erg aan. Ik heb altijd aan krachtsport gedaan. Verder is het leuk dat de sport relatief nieuw is en dat we alles zelf moeten regelen. We hebben zelf een vereniging opgericht en zelf een sporthal geregeld. Het is erg diy: do it yourself."

Keddeng! Een blocker, met sokken waar 'punk' op staat, boort haar heup vol in het dijbeen van een jammer die probeert te passeren. De blocker gaat er zelf bijna door onderuit. Terwijl ze knielend haar evenwicht probeert te bewaren, spreidt de jammer haar benen en glijdt over de blocker heen, diens hoofd tussen haar benen in.

Kim Kersten, Kim Wild op de baan, moest wennen aan het fysieke contact met vrouwen. De 27-jarige, bedeesde dame met lange donkere krullen onder haar helm, werkt als onderzoeksassistent bij het Antoni van Leeuwenhoek Ziekenhuis. Via Dirty Job, met wie ze gezamenlijke kennissen deelt, kwam ze met de sport in aanraking. "Maar ik was geneigd meteen sorry te zeggen als ik iemand een stoot had verkocht. Maar het motto is: there's no sorry in derby", zegt ze. "Vandaar de alter ego's", wijst Dirty Job op de teksten op de shirtjes. "Op de track kun je een andere persoonlijkheid aanmeten. In het dagelijks leven ben je je lieve en verzorgende zelf, hier op de baan moet je een killermentaliteit hebben."

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden