Rokersclaim / Philip Morris hoeft niet te wanhopen

AMSTERDAM - Philip Morris heeft in het anti-rokenwalhalla Californië een nare mokerslag moeten incasseren. Een jury in Los Angeles bepaalde dat de fabrikant van Marlboro 7,5 miljard gulden boete moet betalen aan Richard Boeken, 56, die lijdt aan longkanker. De zak dollars komt op een schadevergoeding van ruim 14 miljoen.

door Joop Bouma

De uitspraak is niet definitief. Philip Morris, die in de VS een dure pr-campagne voert om het publiek te overtuigen dat de firma slechts maatschappelijk verantwoord onderneemt, mobiliseert alle juridische bijstand om het vonnis onderuit te halen. Dat is tot dusver altijd gelukt.

Het oordeel van de jury moet vooral worden gezien als een signaal aan de tabaksindustrie. ,,We hebben voor drie miljard dollar boete gekozen, omdat we denken dat dat bedrag pijn doet'', verklaarde een jurylid na het beraad, dat een week heeft geduurd.

Philip Morris wordt schuldig geacht aan alle acht verwijten die Boeken het bedrijf maakte, variërend van het negeren en ontkennen van de gezondheidsrisico's tot oplichting en het verkopen van een ondeugdelijk product.

Boeken rookte veertig jaar, soms twee pakjes per dag. In 1999 kreeg hij longkanker. Hij stopte met roken, maar is weer begonnen nadat artsen hem vertelden dat zijn vooruitzichten hopeloos zijn. Boeken zegt nooit te hebben geweten dat roken zo bedreigend is voor de gezondheid. De jury bekeek tientallen interne documenten, waaruit volgens de gezworenen bleek dat Philip Morris decennia loog over de risico's van roken en het verslavende effect van nicotine. Door Philip Morris' strategie van sussen zouden verslaafde rokers als Boeken hun rookgewoonte zijn gaan rationaliseren.

Philip Morris' vice-president William Ohlemeyer noemde de uitspraak 'buitensporig' en in strijd met de wet. ,,Deze jury maakt van ons juridische systeem een schijnvertoning.''

Los van imago-schade, heeft Philip Morris niet veel te duchten van deze uitspraak. Vrijwel zeker zal rechter Charles McCoy het vonnis aanzienlijk matigen. De rechtszaken waarin individuele rokers met succes claims kregen toegewezen, zijn voor de Amerikaanse tabaksindustrie op de vingers van een hand te tellen. Sterker, de 70-jarige longkankerpatiënt Grady Carter uit Florida is tot dusver de enige die ooit dollars ontving. Brown and Williamson, dochter van British American Tobacco, moest de doodzieke ex-roker in maart ruim een miljoen dollar overhandigen.

Sinds 1954 proberen zieke rokers in de VS de tabaksindustrie aan te pakken. Het gaat om duizenden claims. Vrijwel nooit kwam het tot een veroordeling en indien een vonnis dreigde, bood de industrie een schikking aan. Want een vonnis levert jurisprudentie op en daar zit de tabaksindustrie bepaald niet op te wachten.

Dat is ook de reden waarom de tabaksindustrie in 1998 een megadeal sloot met ruim 40 staten, die geld wilden ter compensatie van de medische kosten voor de behandeling van zieke rokers. De 240 miljard die Big Tobacco vrijwillig betaalt, wordt uitgesmeerd over 25 jaar. Uiteindelijk zullen de rokers het bedrag zelf opbrengen door prijsverhogingen op tabak.

De rechtbank in Los Angeles waar het vonnis tegen Philip Morris werd uitgesproken, heeft in kringen van letselschadeadvocaten de bijnaam 'de bank', omdat er vaker buitensporige successen worden geboekt door slachtoffers. Maar 'de bank' is nog maar het bijkantoortje. Het hoofdkantoor heeft het laatste woord. Vast staat dat Philip Morris naar het hooggerechtshof in Californië stapt om de uitspraak te bestrijden.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden