Rohingya, zwanger en op de vlucht

Meenara BegumBeeld Michael Rhebergen

Honderdduizenden Rohingya ontvluchtten de laatste maanden Burma. Onder hen ook zwangere vrouwen. 'De meesten bevallen gewoon in een tentje, zonder enige medische hulp.'

"Er komen nog steeds elke dag honderden vluchtelingen uit Burma bij", vertelt Michael Rhebergen. De freelance fotograaf bezocht deze maand de tropische grensstreek Cox's Bazar, tussen de Aziatische buurlanden Burma en Bangladesh. Hij ging onder meer naar het grote Balukhali-vluchtelingenkamp, waar honderdduizenden ontheemden leven in geïmproviseerde tenten en hutten. Veel mensen hebben er te weinig te eten, de hygiëne is beroerd en gevaarlijke ziekten als cholera liggen op de loer.

Hoe komen al deze mensen ooit weer terug? Als het aan de regeringen van Burma en Bangladesh ligt, dan doen ze dat vrijwillig. Beide landen sloten deze week een principe-akkoord over de terugkeer van honderdduizenden vluchtelingen die de afgelopen drie maanden vanuit de regio Rakhine State aan de westkust van Burma naar Bangladesh trokken. Deze 600.000 Rohingya-moslims sloegen op de vlucht voor etnisch geweld.

Anti-guerilla-operatie 

Het recente bloedvergieten begon op 25 augustus toen rebellen van de Rohingya-minderheid politieposten en een legerbasis in Burma aanvielen. Burmese troepen reageerden daarop met een brute anti-guerilla-operatie, waarbij ze hulp kregen van boeddhistische knokploegen. Tientallen dorpen gingen in vlammen op, duizenden mensen kwamen om en de huidige vluchtelingenstroom kwam op gang.

De Nederlandse fotograaf maakte er onder meer een reeks portretten van zwangere Rohingya-vrouwen. "Toen ik er was, waren hulpverleners net bezig de eerste kraamkliniek te bouwen", zegt hij. "Maar tot dat moment bevielen de meeste vrouwen gewoon in een tentje, zonder enige medische hulp."

De islamitische Rohingya-minderheid wordt in het overwegend boeddhistische Burma sinds jaar en dag ernstig onderdrukt. Veel Burmezen beschouwen de Rohingya als 'illegale immigranten' uit buurland Bangladesh. De meeste Rohingya zijn ook geen staatsburgers, hebben daardoor slecht toegang tot onderwijs en gezondheidszorg en zijn relatief arm. Extremistische boeddhisten wakkeren de afkeer van de de Rohingya bovendien steeds meer aan. Volgens een recent rapport van mensenrechtenorganisatie Amnesty gaat het om een 'kwaadaardig', door de overheid gesteund systeem van 'geïnstitutionaliseerde discriminatie, neerkomend op apartheid.'

Meer dan 800.000 

Toen de huidige crisis drie maanden geleden begon, waren er al zo'n 200.000 Rohingya-vluchtelingen in Bangladesh. Door de recente geweldscampagne zijn daar nog eens ruim 600.000 ontheemden bijgekomen, waardoor het totaal nu op meer dan 800.000 komt. Volgens Rhebergen komen veel nieuwelingen uitgeput aan. "Ik zag bij de grensrivier hoe daar voedsel werd uitgedeeld. Aan de manier waarop die vluchtelingen dat opaten, kon je zien dat ze echt uitgehongerd waren."

Toch bespeurde de Nederlandse fotograaf in het kamp zelf, waar hij een week rondliep, bij veel mensen vooral opluchting. "De meesten hebben natuurlijk een heel zware reis achter de rug", zegt hij. "Maar ze zijn duidelijk ook opgewekt en blij dat ze in Bangladesh zijn. Veilig in een islamitisch land, waar moslims welkom zijn."

Meenara Begum (20)

Meenara is negen maanden zwanger en staat op het punt te bevallen. Ze vluchtte samen met haar man en twee kinderen van Burma naar Bangladesh en bivakkeert nu in het warme, broeierige Balukhali-vluchtelingenkamp in het Bengaalse district Cox's Bazaar. Honderdduizenden ontheemde Rohingya hebben daar hun toevlucht gezocht. "Ik voel me hier veilig", zegt Meenara. "We worden hier niet meer opgejaagd door de boeddhisten."

Salima Khatun (25)

Salima arriveerde twee maanden geleden in het Balukhali-kamp. Ze heeft al vijf kinderen en is acht maanden zwanger van haar zesde. "We kwamen Salima tegen op de grote toegangsweg van het kamp", vertelt fotograaf Michael Rhebergen. "Dat kamp bestaat vooral uit tentjes van bamboestokken en plastic zeil. Maar langs de toegangsweg zijn marktjes aan het ontstaan met visstalletjes en allerlei winkeltjes."

Tekst gaat verder onder de afbeelding .

Beeld Michael Rhebergen

Sajeda Begum (20)

Ondanks dezelfde achternaam is Sajeda geen familie van Meenara. Ze sloeg ruim twee maanden geleden op de vlucht, in de laatste fase van haar zwangerschap, en zag zich met haar dikke buik gedwongen twee dagen te lopen. "Ik moest mijn leven redden." Sajeda heeft net haar eerste medisch onderzoek ondergaan en hoopt binnenkort te bevallen van haar eerste kind. "Ik ben blij dat mijn baby hier geboren gaat worden, zonder de gruwelijkheden die daar plaatsvinden."

Sajeda BegumBeeld Michael Rhebergen

Lees ook: 
Paus Franciscus stapt vandaag in het vliegtuig naar Burma. Zal hij het woord 'Rohingya' laten vallen?
Alarm over seksueel geweld tegen Rohingya

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden