Rohani zwijgt over de eindtijd, dat is goed nieuws

null Beeld ap
Beeld ap

President Adhmedinejad maakte ruzie met de Verenigde Staten en leek te geloven dat de geschiedenis op zijn einde liep. Zijn opvolger Rohani rept vooralsnog niet over de eindtijd. Dat is reden tot optimisme.

De Mahdi is nooit ver weg, drukte Ahmedinejad een groep theologiestudenten vijf jaar geleden op het hart. 'We zien zijn hand overal in terug, hij bestuurt alles in dit land. We moeten ons meer bezig gaan houden met onze mondiale verantwoordelijkheid. Bij de gratie Gods wordt Iran de as van deze nieuwe beweging.'

Sjiieten begrepen direct op wie Ahmedinejad doelde; de mythische figuur Mahdi speelt een belangrijke rol in hun theologie. De imam zou in de negende eeuw zijn verdwenen en komt volgens sjiieten pas terug aan het einde der tijden. In het Westen klonk echter direct bezorgdheid. De politieke hardliner zocht openlijk de confrontatie met de Verenigde Staten, leek nucleaire plannen te hebben en zag zichzelf als onderdeel van een kosmische strijd. Met zo'n machthebber is het oppassen geblazen.

Rohani: eindtijdgeloof loopt uit de hand
Ook binnen Iran riepen zijn uitspraken weerstand op. Het bijgeloof in de Mahdi was al zo wijdverspreid dat sommige inwoners 's avonds eten voor hem lieten staan, voor het geval hij 's nachts terugkeerde, merkte ene Hassan Rohani op. Net als sommige collega-geestelijken vond Rohani dat Ahmedinejad met zijn theologie de aandacht afleidde van de echte problemen in het land.

Inmiddels lijkt de rust wedergekeerd, schrijft The Economist op zijn religieblog. Ahmedinejad verdween eerder dit jaar van het politieke toneel en Rohani is voor zover bekend nog niet over de mysterieuze imam begonnen. In een analyse citeert het tijdschrift de Iraans-Amerikaanse analist Mehdi Khalaji. Hij beschreef in 2008 in een lijvig essay hoe de toenmalige president botste met de hoogste leider van Iran, ayatollah Ali Khamenei.

De ayatollah doet niet aan eindtijdvoorspellingen
Kahemenei staat in een sjiitische traditie die niets heeft met moderne interpretaties van heilige teksten. Hij gaat er waarschijnlijk vanuit dat niemand kan voorspellen wanneer de Mahdi terugkeert en het einde der tijden aanbreekt. 'Ahmedinejad werd door zijn getrouwen beschreven als een 'hedendaagse Mozes', die vocht tegen de 'farao's van vandaag' en de weg vrijmaakte voor de wederkomst van de Verborgen Imam', schrijft Khalaji.

Khamenei's aversie van eindtijdvoorspellingen had volgens Khalaji niet alleen te maken met theologie. De hoogste leider heeft nog een goede reden om de Mahdi op afstand te houden: diens wederkomst betekent het einde van het ayatollahregime. Ahmedinejads vertrek was in dit opzicht dus goed nieuws.

Het is niet duidelijk of Rohani zijn verzoenende toon blijft aanhouden, concludeert The Economist. Maar het feit dat we niet meer over de eindtijd hebben gehoord 'is zeker reden voor wat opluchting'. 'Je kunt niet zeggen dat Ahmedinejad erg gevaarlijk was vanwege zijn eindtijdverwachtingen en tegelijk vinden dat het niet uitmaakt dat er nu niet meer over de apocalyps wordt gesproken.'

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden