Rohani in het nauw door loonstrookjes

President Hassan Rohani is in een schandaal verwikkeld rond torenhoge salarissen voor een aantal topambtenaren.

Loonstrookjes-gate wordt het wel genoemd: het schandaal waarbij een aantal Iraanse topambtenaren abnormaal hoge salarissen bleek te ontvangen. De onrust begon in mei. Toen lekten de riante salarissen van een aantal topmanagers van de staatsverzekeringmaatschappij uit.

Er werden loonstrookjes van zo'n 50.000 dollar per maand openbaar gemaakt. Kort daarop werden nog meer salarisstrookjes - van topambtenaren tot bankdirecteuren - naar buiten gebracht.

Omdat er flinke bonussen aan hen waren uitbetaald, bleek hun inkomen vaak wel zo'n honderd keer hoger te liggen dan van laagbetaalde ambtenaren. Toen de Iraanse media onlangs ook nog rapporteerden over gevallen waarbij bankmanagers tijdens zakenreizen in hotelkamers van ruim 6000 dollar per nacht verbleven, was de verontwaardiging onder Iraanse burgers compleet.

Juist de publieke sector staat in Iran bekend als slecht betalend. Veel mensen die hierin werkzaam zijn, hebben een tweede baantje erbij om rond te kunnen komen.

Door dit schandaal is de regering van president Rohani zwaar onder vuur komen te liggen. Critici vragen zich spottend af of het verschaffen van zulke exuberante salarissen soms de manier van Rohani's regering is om de corruptie in het land aan te pakken? De strijd tegen corruptie was namelijk juist een speerpunt in Hassan Rohani's beleid.

De voormalige president Ahmadinejad zou de corruptie hebben veroorzaakt en Rohani had de moeizame taak de rommel hiervan op te ruimen. Het schandaal bewijst dat hij hier totaal niet in is geslaagd. Zijn verweer dat de hoge salarissen van ambtenaren geen wijdverbreid fenomeen is en dat het bovendien stamt uit de tijd van Ahmadinejad, doen daar weinig aan af.

Zelfs geestelijk leider Khamenei mengde zich in de discussie en noemde de salarissen 'onacceptabel' en 'astronomisch'. Ondertussen zijn veel van de te rijkelijk beloonde regeringsfunctionarissen ontslagen en heeft de Iraanse regering een norm voor de maximale hoogte van maandsalarissen voor topambtenaren opgesteld, te weten 2800 dollar.

De kritiek op de Iraanse president beperkt zich echter niet tot de aanpak van corruptie. Veel Iraniërs zijn over de hele linie teleurgesteld over Rohani's onvermogen zijn verkiezingsbeloften waar te maken. Tijdens diens verkiezingscampagne beloofde hij bijvoorbeeld betere betrekkingen met het Westen, een opbloei van de economie en meer persoonlijke vrijheden.

Rohani wist wel een nucleair akkoord te sluiten met het Westen zodat de internationale sancties tegen de islamitische republiek grotendeels werden opgeheven. Toch hebben de burgers van de beloofde resultaten van die deal nog niets gemerkt.

undefined

Dure levensmiddelen

Shiwa Beekzadeh (32, huisvrouw): "Er is helemaal niets veranderd. Ik had echt verwacht dat een paar maanden na het akkoord de prijzen van levensmiddelen wel zouden zakken. Door de sancties waren die immers zo ongeveer vervijfvoudigd. Maar nee, hoor. Met twee kleine kinderen zouden we graag willen verhuizen naar een iets groter appartement. Maar het gaat niet. We kunnen geen geld opzij zetten. Mijn man en ik hebben alle twee op Rohani gestemd in de hoop op een betere economie maar we zijn echt teleurgesteld in hem."

Het schandaal geeft de conservatieve politici en media een goede gelegenheid om kritiek te spuien op de president. Die geldt ook zijn broer, Hossein Fereydoen, die volgens hen nauwe banden zou hebben met functionarissen betrokken bij het schandaal. Met de presidentsverkiezingen in aantocht is het de ultraconservatieve machthebbers er immers alles aan gelegen om de gematigde Rohani zo zwart mogelijk te maken. Wellicht dat hij dan niet voor een tweede termijn wordt gekozen of zelfs geen zin meer heeft zich kandidaat te stellen.

Om dezelfde reden wordt ook Rohani's beleid, met meer aandacht voor mensenrechten en persoonlijke vrijheden, totaal gesaboteerd. Het aantal executies is bijvoorbeeld gestegen en duizenden undercover moraliteitsagenten zijn aan het werk gegaan. Ook werden er onlangs 150 jongeren opgepakt die een gemengd verjaardagsfeest bezochten en werd er een ceremonie gehouden om duizenden illegale satellietschotels te vernietigen. Dit soort acties wordt breed uitgemeten in de media ter afschrikking maar ook om duidelijk te maken dat Rohani's 'vrijheidsbeleid' een grote mislukking is.

Radin Bakhtiari (27, opticien) heeft de nucleaire deal nooit zien zitten. "Rohani heeft onze idealen verkwanseld aan het Westen en wat hebben wij ervoor teruggekregen? Niets. Economisch gezien is Iran een ramp. Er vinden voortdurend protesten plaats van hardwerkende mensen die al maanden hun salaris niet hebben gekregen. Dat maakt het bericht over die buitenissige salarissen nu wel extra bitter."

undefined

In het kort

Topambtenaren blijken riante salarissen te krijgen terwijl president Rohani had beloofd de corruptie aan te pakken

Conservatieven grijpen het schandaal aan om Rohani flink te bekritiseren met het oog op de verkiezingen van volgend jaar

undefined

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden