Roeren in buisjes en dromen van scheikunde

Proeven doen in een lange witte jas, met blauwe handschoenen en een beschermende bril. (FOTO PATRICK POST) Beeld Patrick Post
Proeven doen in een lange witte jas, met blauwe handschoenen en een beschermende bril. (FOTO PATRICK POST)Beeld Patrick Post

amsterdam – - In een kleine petrischaal ligt een witte poederachtige stof. Het zijn minuscule kristallen alcohol die er in het kleine plastic bakje uitzien als een golvende zee. Het is het eindresultaat van ruim vier uur werk door twintig middelbare scholieren in een laboratorium van de Vrije Universiteit Amsterdam. Dit experiment is het laatste oefenonderdeel van het tweewekelijkse programma van de nationale scheikunde-olympiade. Vandaag weten ze welke vier deelnemers Nederland mogen vertegenwoordigen bij de Internationale chemie-olympiade in Tokio in juli.

Hans Klis

De afgelopen twee weken hebben de scholieren veel theorie en practica gehad op universitair niveau. „Het is intensief en toch wel moeilijk”, zegt Daan van de Weem van het Stedelijk Gymnasium in Nijmegen. Hij is met veertien jaar de jongste van het gezelschap, hoewel dat bijna niet te zien is. Net als alle anderen draagt hij een lange witte jas, blauwe handschoenen en een beschermende bril. „We krijgen een semester aan collegestof in een week. Ik kan niet zeggen dat ik alles begrijp, maar het is allemaal op zich aardig gelukt.”

Van de twintig deelnemers is zesdeklasser Marijke Valk van het Johan de Witt Gymansium uit Dordrecht het enige meisje. „Ik denk niet dat jongens beter zijn in scheikunde, misschien zijn ze alleen meer geïnteresseerd om met een wedstrijd als deze mee te doen.”

Marijke: „Het is een afwisseling van overdag hard werken en ’s avonds het allemaal even kunnen loslaten. De eerste nacht droomde ik alleen maar over scheikunde.”

„Je hoort veel van deze proeven in de klas, maar hier voer je ze daadwerkelijk uit”, vertelt Nicolaas van der Voort enthousiast. Hij zit in 6 vwo aan het Gemeentelijk Gymnasium in Hilversum. „Maar na vier uur op lab staan ben je wel moe. Je mag geen fouten maken, anders is je proef mislukt.”

De tafels liggen bezaaid met grote grafische rekenmachines en kladblokken vol chemische berekeningen. In witte jassen, blauwe handschoenen en zwarte of neongele veiligheidsbrillen staan de leerlingen druk te roeren in glazen buizen. Hier en daar wordt een begeleider aangesproken voor uitleg.

Nicolaas doet voor de tweede keer mee aan de wedstrijd. „Het verhoogt je kansen wel, maar het niveau blijft hoog, het is geen garantie om te winnen.”

Want de onderlinge concurrentie is hoog, vertelt masterstudent scheikunde en practicumbegeleider Art Kruithof: „Er is vooral competitie tussen de vijfde- en zesdeklassers, omdat die laatsten meer weten vanwege de examens. Met de practica merk je dat sommigen handiger zijn dan anderen. Er speelt zich een soort onderlinge soap af.”

Nicolaas: „Ze stoten geen reageerbuisjes van anderen om. Het zijn eerder grapjes zoals ’die en die gaan we vergiftigen’. Dat gebeurt natuurlijk niet, maar er wordt kennelijk wel aan gedacht. Het is allemaal vriendschappelijk, maar wel competitief.”

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden