Roept u maar, twittert de dominee

(Trouw) Beeld
(Trouw)

Twitterende kerken, bloggende pastores: kerken moeten zich op internet begeven. Dominee Jos Douma en pastor Boele Ytsma doen het met overtuiging.

Samenwerken, netwerken, altijd overal contact via internet. Web 2.0 betekent: geen autoriteit en eenrichtingsverkeer, geen ouderwetse vragers en antwoorders. Daarom begint een interview met bloggende pastor Boele Ytsma niet zonder het inroepen van de hulp van anderen die online zijn. Op het scherm van de ’volgers’ van Ytsma laat hij de volgende tekst verschijnen: BoeleYtsma Zit klaar voor een telefonisch interview over de kansen van internet en nieuwe media voor de kerk... roept u maar: wat mag ik niet vergeten?

Het bericht is een tweet, een kort bericht dat via internettoepassing Twitter bij al zijn ’volgers’ terechtkomt. Tijdens het interview komen de beknopte antwoorden – maximaal 140 tekens – binnen. „Web 2.0 en 3.0 als het einde van de individuele zoektocht, de pomo [postmoderne, red.] gemeenschappelijke zoektocht”, antwoordt Nico Dirk van Loo vanaf Twitterfox.

In de gereformeerde kerk van het Groningse dorpje Siddeburen – ruim 3200 inwoners – wekte het aanvankelijk wat argwaan, die nieuwe pastor die zoveel op internet zat. ’Moet dat nou?’, vroeg een dame uit het bejaardenhuis, die liever had dat hij dan wat vaker bij háár op bezoek kwam. Drie maanden later kreeg de pastor ineens haar complimenten. Haar zoon, die in Rotterdam woont en nooit meer naar de kerk gaat, had enthousiast verteld over de nieuwe dominee, die hij op internet gevonden had.

„Dat wat niet zichtbaar is in de media en op internet, is voor grote groepen mensen überhaupt niet zichtbaar. Je moet dáár zijn, waar de mensen zijn.” Daarvan is pastor Boele Ytsma overtuigd. Hij heeft een webcommunity Zoekend Geloven, blogt , twittert en zit op Hyves. En hij weet hoe hij door de zoekmachines gevonden kan worden. Wie een beetje surft op zoek naar kerk en spiritualiteit kan niet om Ytsma heen.

Ytsma is niet de enige die vindt dat kerken het net op moeten, het zingt al langer rond in de kerken. Afgelopen tijd waren er twee symposia over het onderwerp, met als spin-off het sociale netwerk ’geloof en internet ’ voor iedereen die in de kerk met internet bezig is. Morgen is er in De Balie in Amsterdam weer een bijeenkomst over ’kerk zijn op het web.’

Vaak beperkt het ’iets met internet doen’ zich tot een website met informatie over de kerk, diensten en het online zetten van preken. Gemiste kansen, denkt Ytsma. Zowel voor gemeentewerk, als voor het bereiken van de ’onbekende surfer’ bieden nieuwe media veel mogelijkheden.

Op Ytsma’s computerscherm verschijnt een nieuwe tweet.

akkertje@boeleytsma ben vast te laat, uitgeslapen... Maar oa makkelijker samenwerken als kerken (netwerkkerk) opheffing scheiding zondag - week

Een voorbeeld van ’Kerk 2.0’? Ytsma: „Op woensdag zet ik een podcast [geluidsfragment] online met de teksten van die week en wat vragen. Mensen kunnen daar op reageren. Die input neem ik mee als ik de preek schrijf. Kerkleden die naar de podcast hebben geluisterd, zeggen heel anders in de dienst op zondag te zitten. De teksten zijn al dagen in hun gedachten.

Ook na de dienst, als ik de preken online heb gezet, gaat het gesprek tussen gemeenteleden via e-mail vaak door. Zo is de preek niet iets dat ik op zondag over de mensen uitstort, maar een tekst waar we gezamenlijk een hele week bij stilstaan.”

Via internet verplaatst het kerk-zijn zich van zondag naar elk gewenst moment van de week en dag, ziet ook Jos Douma, bloggend dominee van de vrijgemaakt-gereformeerde Fonteinkerk in Haarlem en actief denker over nieuwe vormen van kerk-zijn. Vijf jaar geleden begon hij met de website TijdmetJezus.nl. „Tijdens een jeugddienst riep ik jongeren op de Bijbel te lezen en te bidden. Maar laat ik ze het dan ook aanbieden, dacht ik.” Zo ontstond tijdmetjezus, een site (zo’n 1500 bezoekers per dag) waar elke dag een nieuwe korte overdenking op staat. „Voor drukke mensen bieden deze meditaties elke dag even inspiratie, een bijbelmoment.”

NicoDirkVanLoo@boeleytsma opheffing van dualisme werk-prive dankzij twitter en blog

Ytsma, die ook een cursus ontwikkelde voor dominees over het gebruik van nieuwe media, is groot voorstander van het professioneel gebruik van het weblog door pastores en dominees. Het dwingt je tot reflecteren, voedt je professionaliteit, maakt je toegankelijk en benaderbaar en laat je participeren in het publieke domein, zijn kort samengevat zijn argumenten. Zelf houdt hij een vrij persoonlijk weblog bij. „Professie en privé zijn voor mij niet te scheiden. Ik houd niet op Boele te zijn als ik op de kansel sta, maar ik blijf ook pastor als ik koffiedrink.”

Het bijhouden van een blog versterkt deze vermenging van rollen. Zorgt dit niet voor problemen? „Het is essentieel dat je authentiek bent, anders kom je met jezelf in conflict.”

Ook Douma, die minder persoonlijk blogt dan Ytsma, herkent die vermenging van rollen. „In mijn blog schreef ik eens dat ik me wel eens afvraag ’wat ik in koninkrijksnaam nog in de kerk doe’. Het was onderdeel van een discussie over nieuwe vormen van kerk-zijn, maar de zondag erop sprak een gemeentelid me daar ietwat beledigd op aan”, vertelt Douma. „Je krijgt verschillende rollen, naast predikant, ook die van een reflecterende auteur. Dat moet je in de gaten houden. Maar in alle rollen werk ik vanuit dezelfde missie waarin Christus centraal staat.”

PaulAbspoel@BoeleYtsma Als ’t nog zin heeft: Internet biedt goede kansen om kerkmensen, randkerkelijken en buitenkerkelijken met elkaar te laten praten

Door zijn site eindigde de vrijgemaakt gereformeerde Douma een etmaal bij een Brabantse abdij, Ytsma zakt regelmatig af vanuit het noorden om twitterende dominees van andere genootschappen in real life te ontmoeten en mensen die afgehaakt zijn bij de fysieke kerk vinden nog wel hun weg naar de sites van Douma en Ytsma.

Internet versterkt zo een ontwikkeling die sowieso gaande is: het steeds meer overstijgen van grenzen tussen kerken. Aan de andere kant: internet heeft soms iets elitairs, zegt Douma. „Met name in de christelijke blogosphere is een groepje veertigers dat internet ontdekt heeft heel actief. Het is een intensieve manier van communiceren, waarin veel mensen zich niet zullen herkennen.”

In de blogs wordt nagedacht over nieuwe vormen van kerk zijn. „In eigentijds kerk-zijn zal internet een vitale rol spelen.” Maar, benadrukt Douma, er is een percentage dat geen internet heeft en die groep moet je niet vergeten. Ouderen hebben het al moeilijk en dan moet in de kerk ook nog eens alles anders.”

Ja, vindt Ytsma, toch moet het in de kerk wel anders, tijd voor Kerk 2.0.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden