'Roep om kwijtschelden komt waarschijnlijk gauw terug'

Brusselse denktank gematigd positief over akkoord, maar waarschuwt voor toekomst

GIJS MOES | BRUSSEL

Griekenland is voorlopig uit de brand. Maar het is zeer de vraag of de complexe maatregelen waartoe de eurolanden en het IMF gisterochtend vroeg in Brussel besloten, op termijn voldoen. De roep om het kwijtschelden van Griekse schulden klinkt binnenkort waarschijnlijk opnieuw.

Dat zegt EU-expert Janis Emmanouilidis van de Brusselse denktank European Policy Centre, in een reactie op het moeizaam bereikte akkoord. Daarin is afgesproken dat de Griekse staatsschuld in 2020 moet dalen naar maximaal 124 procent van het bruto nationaal product. Het IMF eiste daar bovenop dat de schuld twee jaar later duidelijk onder de 110 procent moet liggen.

"De boodschap van Christine Lagarde van het IMF was heel duidelijk", zegt Emmanouilidis. "De Griekse staatsschuld moet fors omlaag. Als rond 2015 blijkt dat dat toch niet lukt, dan is er alsnog iets extra nodig. Dan zijn de opties beperkt en is het zeer waarschijnlijk dat kwijtschelding weer op tafel komt." Het IMF was al voorstander van kwijtschelding, maar kreeg die optie er niet door.

Duitsland, Nederland en andere eurolanden hebben zich hevig verzet tegen het afboeken van staatsschuld. Dat zou hun immers miljarden kosten, weet Emmanouilidis. "Kwijtschelding vermindert ook de druk op de Griekse regering om de economische hervormingen en bezuinigingen door te zetten." Bovendien bestaat de vrees dat andere probleemlanden om kwijtschelding zullen vragen.

De schuld moet nu omlaag door de rente op leningen aan Griekenland met een procentpunt te verlagen. De leningen zullen bovendien langer lopen en Athene mag later beginnen met terugbetalen. De Griekse regering krijgt ook toestemming om goedkope staatsleningen zelf op te kopen en zo de schuld te drukken.

"Is dat genoeg? Ja, op dit moment wel", zegt Emmanouilidis. Maar met de uiterst zwakke Griekse economie is de toekomst zeer onzeker. "Niemand weet hoe de situatie over twee of drie jaar is. Als je een paar jaar terugkijkt waren de prognoses voor dit moment ook niet correct." Hij noemt de oplossing, 'heel technisch, heel complex', maar dat was onvermijdelijk. "Dit is Realpolitik. Voor Duitsland, Nederland en andere landen was de tijd niet rijp om echt af te schrijven."

Emmanouilidis, een Duitser met Griekse wortels, erkent dat de eurolanden met deze oplossing inkomsten inleveren. "Maar wat is het alternatief? Wat zouden de kosten voor de eurolanden zijn als Griekenland bankroet gaat? Dan krijg je een domino-effect, niet alleen economisch maar ook sociaal en politiek."

Al met al is dit akkoord positief, oordeelt Emmanouilidis. Voor Griekenland, dat binnenkort een grote tranche aan eerder toegezegde leningen (31,5 miljard euro) tegemoet kan zien. Maar ook voor de eurolanden, die weer even de rust verzekerd hebben. "Er is weer een stap gezet. Maar dit is niet het einde van het verhaal."

Rutte erkent breken verkiezingsbelofte
Premier Rutte erkent dat het akkoord van de Europese ministers van financiën met Griekenland betekent dat hij zijn verkiezingsbelofte dat er geen cent meer naar Griekenland mocht gaan, niet gestand kan doen.

Dat is erg jammer, zei Rutte gisteren in de Kamer. De premier blijft er echter bij dat de schade voor Nederland beperkt blijft. Tot nu toe wordt er winst gemaakt op de leningen omdat, aldus Rutte, Nederland van de Grieken meer rente krijgt dan op de kapitaalmarkt mogelijk zou zijn.

Desondanks verwacht minister Dijsselbloem dat de lagere rente die met de Grieken overeengekomen is en de verlenging van de aflossingstermijn Nederland zeventig miljoen euro op jaarbasis gaat kosten. In totaal gaat het dan om één miljard euro in veertien jaar.

Een Kamermeerderheid steunt de maandagnacht in Brussel gemaakte afspraken. Alleen de PVV en de SP zijn, zoals ze al eerder kenbaar maakten, tegen. Het CDA wil meer details horen van Dijsselbloem voor het eindoordeel wordt opgemaakt.

De Kamer wil wel veel meer garanties dat Griekenland nu ook echt de eigen begroting op orde gaat krijgen. Zo is het voor de Kamer van groot belang dat er vertrouwenwekkende maatregelen komen, die ervoor zorgen dat de rijke bovenlaag in Griekenland ook daadwerkelijk meer belasting gaat betalen.

undefined

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden