Roemenië ruziet over zijn premier

kandidaat | Moslima Sevil Shhaideh is als premier afgewezen door president Iohannis. De grootste partij dreigt met afzetting.

Roemenië stevent af op een ernstige politieke crisis nadat president Klaus Iohannis zijn veto heeft uitgesproken over een kandidaat-premier. De leider van Roemenië's grootste partij dreigt nu de president uit zijn ambt te zetten.


President Iohannis wees dinsdag Sevil Shhaideh af als premier. Hij gaf daar geen argumenten bij, behalve de mededeling dat hij de 'voors en tegens' van haar kandidatuur zorgvuldig had afgewogen. Iohannis heeft de grootste partij PSD gevraagd met een nieuwe kandidaat te komen.


Shhaideh was in meerdere opzichten een opmerkelijke kandidaat: ze had de eerste vrouwelijke premier van Roemenië kunnen worden en bovendien de eerste moslim in die functie, in een land dat in grote meerderheid christelijk is. Bovendien heeft ze weinig ervaring op het hoogste politieke niveau en is ze getrouwd met een Syriër die president Assad steunt.


De kandidaat-premier was naar voren geschoven door Liviu Dragnea, de leider van de de sociaal-democratische PSD in het Roemeense parlement. Met de bevriende partij Alde heeft de PSD een politieke meerderheid. Dragnea kan zelf geen premier worden, omdat hij is veroordeeld vanwege het manipuleren van een referendum dat was bedoeld om voormalig premier Traian Basescu uit zijn functie te zetten.


Shhaideh was ook voor aanhangers van de PSD geen voor de hand liggende kandidaat. De 52-jarige vrouw uit Roemenië's kleine Turkse minderheid heeft weinig aanhangers onder de kiezers. In 2015 was ze een half jaar minister van regionale ontwikkeling. Ze is een vertrouweling van Dragnea, die in 2011 ook getuige was bij haar bruiloft.


Iohannis, een liberale politicus die zelf afkomstig is uit de Saksisch-Duitse minderheid in Roemenië, had blijkbaar geen vertrouwen in Shhaidehs capaciteiten. Of hij was bang, zo speculeren Roemeense media, dat Dragnea via zijn vertrouweling nog altijd aan de touwtjes kon trekken. Shhaideh zou dan alleen in naam regeringsleider zijn.


Anderen suggereren dat Shhaidehs man het eigenlijke probleem vormt. Akram Shhaideh, een voormalige topambtenaar in Syrië, zou op Facebook zijn steun hebben betuigd aan president Assad en diens tegenstanders hebben bekritiseerd. "Wellicht waren er redenen van nationale veiligheid om haar af te wijzen", zegt politiek commentator Mircea Marian tegen persbureau Reuters.


Dragnea zegt 'verbijsterd' te zijn en dreigt nu met het wegsturen van Iohannis. PSD en Alde hebben een royale meerderheid, maar dat is niet voldoende voor afzetting. In de langdurige procedure die daarvoor nodig is, speelt het Constitutioneel Hof een rol en bovendien zou een referendum uitgeschreven moeten worden. Dragnea heeft aangekondigd uiterlijk morgen te beslissen over zo'n afzettingsprocedure.


De regering wordt op dit moment geleid door de partijloze Dacian Ciolos, een oud-Eurocommissaris.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden