Rode lijn

Het voelde als een schunnige daad. Ik nam het totaal aantal doden dat tot dusver viel in Syrië, deelde dat door het aantal jaren dat de oorlog nu duurt, vervolgens door het aantal dagen per jaar, en toen kreeg ik de volgende uitkomst: 146. Een belachelijk exact getal, dat sowieso geen recht doet aan de werkelijkheid, maar schunnig werd het pas toen ik dat afzette tegen het aantal doden van de gifgas-aanval op Khan Sheikhoun: naar schatting zeventig. Alsof het feit dat er elke dag gemiddeld 146 doden vallen in Syrië de verschrikking van Khan Sheikhoun zou relativeren.


Maar het was niet om te relativeren dat ik de rekenmachine ter hand nam. Het was omdat ik het ontluisterend vond dat de president van de Verenigde Staten zich opeens, omdat hij op televisie hartverscheurende beelden had gezien, leek te realiseren dat er helse dingen gebeuren in Syrië. "Weerzinwekkende aanval. Onschuldige mensen gedood, inclusief vrouwen, kinderen en zelfs prachtige kleine baby's. Mijn houding tegenover Syrië en Assad is heel erg veranderd", verklaarde hij. Alsof er niet al zes jaar lang elke dag twee keer zo veel doden vallen als dinsdag in Khan Sheikhoun. En niet op minder gruwelijke wijze.


De Syrische tragedie maakt deel uit van ons dagelijks dieet, schreef Akil Marceau gisteren in de Israëlische krant Haaretz; machteloos zien we hoe de catastrofe zich van dag tot dag volstrekt. Marceau, een Syrische Koerd, ontvluchtte zijn land dertig jaar geleden al en de vuurstorm van vandaag roept bij hem de pijn wakker van toen. In 1984, het jaar waarin Marceau vertrok, verordonneerde Assad senior, de vader van de huidige president, een golf aan arrestaties. "Er gingen geruchten dat de cellen van de gevangenissen in Damascus gevuld waren met stapels halfdode politieke gevangenen."


Marceaus herinnering aan Damascus is niet alleen bitter, maar ook gevuld met heimwee en melancholie. Tegelijkertijd vormt zijn beschrijving van het complexe religieuze en etnische mozaïek dat Syrië was en is, ook een waarschuwing: iedereen die denkt dat een uurtje televisiekijken genoeg is om voor deze plek een oplossing te bedenken, houdt zichzelf voor de gek. En als die iemand Donald Trump heet, is dat niet ongevaarlijk. Wie had ooit gedacht, zei hij een paar weken geleden, dat Obamacare zo ingewikkeld was. Syrië is ingewikkelder.


In een verkiezingsdebat in oktober gold Assad voor Trump nog als het mindere kwaad. Niet dat hij dol was op de man, zei hij, maar in de strijd tegen Islamitische Staat kon je niet kieskeurig zijn. "Assad is killing Isis. Russia is killing Isis and Iran is killing Isis." Vorige week nog stuurde hij zijn topdiplomaten op pad met de boodschap dat Assad niet per se weg hoefde. Nu zegt hij dat Assad cruciale lijnen heeft overschreden. "Voorbij een rode lijn. Vele, vele lijnen." Dus wat gaat hij doen? Daar zei de president niets over. Wel wilde hij nog kwijt wat hem bij het zappen was opgevallen, en dat had iets onheilspellends: "Ik moet zeggen dat de wereld een puinhoop is. Ik heb een puinhoop geërfd."

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden