Rode Kruis schort hulp aan noodlijdende Afghanen op

Rouwenden in Afghanistan dragen de kist met een van de slachtoffers van de aanslag op hulpverleners van het Internationale Rode Kruis, woensdag in de noordwestelijk provincie Jowzjan. Er kwamen zes hulpverleners om, twee anderen zijn nog vermist. Beeld AFP
Rouwenden in Afghanistan dragen de kist met een van de slachtoffers van de aanslag op hulpverleners van het Internationale Rode Kruis, woensdag in de noordwestelijk provincie Jowzjan. Er kwamen zes hulpverleners om, twee anderen zijn nog vermist.Beeld AFP

Het Internationale Comité van het Rode Kruis (ICRC) stopt tijdelijk met zijn werk in Afghanistan. Dat heeft directeur Dominik Stillhart laten weten. Het ICRC besloot de hulpverlening op te schorten vanwege een moordaanslag op acht medewerkers, van wie er zeker zes werden gedood.

"Voordat we ons werk kunnen hervatten, moeten we eerst te weten komen wat er precies is gebeurd'', zei ICRC-directeur Stillhart gisteravond in Genève. Het ICRC sprak van de 'zwaarste aanval op ons' in twintig jaar tijd.

De hulpverlening ligt zeker tot volgende week dinsdag stil en mogelijk langer, aldus woordvoerder Thomas Glass vandaag. "We zijn niet van plan om Afghanistan te verlaten, maar we moeten een dialoog met alle partijen in het conflict hebben over de veiligheid van onze staf."

Zeker zes Afghaanse medewerkers van het Internationale Rode Kruis werden woensdag vermoord in de noordwestelijke Afghaanse provincie Jowzjan. Twee hulpverleners worden nog vermist, eveneens Afghaanse burgers. De moord is vermoedelijk gepleegd door terroristen van Islamitische Staat, zeggen de autoriteiten.

Het team van acht medewerkers, onder wie drie chauffeurs, was met hulpgoederen op weg naar de streek ten zuiden van de stad Shibergan. Daar is de nood hoog door sneeuwstormen. Het afgelopen weekend is in sommige delen van Afghanistan twee meter sneeuw gevallen.

"Deze mensen deden alleen maar hun plicht en probeerden onbaatzuchtig de lokale gemeenschap te helpen en te ondersteunen", zei ICRC-voorzitter Peter Maurer.

Vaker doelwit

Het hulpprogramma in Afghanistan is wereldwijd het op drie na grootste van het Internationale Rode Kruis. De organisatie zorgt voor hulpgoederen en schoon drinkwater, maar onder meer ook voor het vervoer van zwaargewonden in Afghanistan. Al deze hulp ligt nu voorlopig stil. Alleen de zeven orthopedische centra die het ICRC in Afghanistan heeft blijven open, aldus een woordvoerster.

Het Rode Kruis zegt in Afghanistan steeds vaker het doelwit te worden van geweld en aanslagen. Vorig jaar werd onder meer een ziekenhuis in de zuidelijke stad Kandahar aangevallen en in december werd een hulpverlener van de hulporganisatie ontvoerd, die een maand later weer werd vrijgelaten.

De lokale autoriteiten vermoeden dat de aanslag in Jowzjan is gepleegd door strijders van Islamitische Staat. "IS is heel actief in dat gebied", zei de provinciale gouverneur Lotfullah Azizi. De Taliban hebben verzekerd dat zij er niet achter zitten. De terreurbeweging stelde zelfs 'alles te zullen doen om de daders te vinden'.

Bij het Orthpedisch Centrum van het ICRC in Kaboel hangt de vlag halfstok na de moord op zeker zes medewerkers. Beeld AFP
Bij het Orthpedisch Centrum van het ICRC in Kaboel hangt de vlag halfstok na de moord op zeker zes medewerkers.Beeld AFP

Duizenden IS-strijders

Terreurgroep Islamitische Staat vestigde zich in 2014 in Afghanistan. Ze heeft haar basis in een handjevol provincies in het oosten van het land, maar duikt regelmatig ook in andere provincies op. De tak van IS die in Afghanistan en Pakistan opereert staat sinds begin 2015 bekend als IS in de Khorasan Provincie, wat staat voor een groot gebied in Centraal-Azië.

IS in Afghanistan en Pakistan telt duizenden strijders en aanhangers, volgens een studie van het Amerikaanse Middle East Institute (MEI). Zij zijn voornamelijk overgelopen uit andere terreurgroepen, zoals ontevreden leden van de Afghaanse Taliban. Ook buitenlandse strijders hebben zich bij IS aangesloten, zoals leden van de Pakistaanse Talibanbeweging (TTP) en de Oezbeekse terreurgroep Islamitische Beweging van Oezbekistan (IMU).

De terreurgroep krijgt moeilijk een voet aan de grond in Afghanistan, aldus het MEI. Door de radicale ideologie, de extreem gewelddadige aanslagen en het gebrek aan respect voor de Afghaanse cultuur vindt de groep weinig steun onder gewone Afghanen. Bovendien hebben veel Afghanen een al eeuwenoud wantrouwen tegen buitenlanders, en zeker tegen strijders uit andere landen die Afghanistan de afgelopen decennia van oorlog van alle kanten hebben overspoeld.

Bloedbad

IS-groepen hebben het regelmatig aan de stok met de veel grotere Afghaanse Talibanbeweging, die Islamitische Staat als concurrent ziet. Ook de Afghaanse en internationale veiligheidstroepen in Afghanistan voeren regelmatig aanvallen uit op strijders van IS, wat de positie van IS in Afghanistan verzwakt. Zo zijn deze week bij een luchtaanval van de Navo in de oostelijke provincie Nangarhar nog zeker elf IS-strijders gedood, onder wie twee commandanten, meldden de Afghaanse autoriteiten.

Dat neemt niet weg dat IS er de afgelopen jaren regelmatig in geslaagd is bloedige aanslagen te plegen. Die waren vooral gericht tegen de sjiitische minderheid en de veiligheidstroepen. Vorig jaar juli richtte IS onder meer een bloedbad aan tijdens een demonstratie in Kaboel van de sjiitische Hazara-minderheid. Daarbij vielen zo'n tachtig doden. Ook enkele recentere aanslagen in Kaboel worden toegeschreven aan IS.

Volgens cijfers van de Verenigde Naties maakte IS in 2016 bijna 900 burgerslachtoffers, ruim tien maal zoveel als in 2015. In totaal zijn vorig jaar 3498 Afghaanse burgers door militair geweld en aanslagen om het leven gekomen en vielen er 7920 gewonden, in totaal een stijging van 3 procent vergeleken met 2015. Meer dan 900 kinderen kwamen om, een stijging van bijna 25 procent. Zij stierven door gevechten, maar ook vaak door achtergebleven landmijnen en het oprapen van munitie.

Een Afghaanse jongen in shock na de bloedige zelfmoordaanslag op een demonstratie van de sjiitische Hazara-minderheid in Kaboel, vorig jaar juli. De aanslag was het werk van IS. Beeld EPA
Een Afghaanse jongen in shock na de bloedige zelfmoordaanslag op een demonstratie van de sjiitische Hazara-minderheid in Kaboel, vorig jaar juli. De aanslag was het werk van IS.Beeld EPA
Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden