Rode Kruis schiet te hulp in vluchtelingencrisis op de Antillen, maar waar is Nederland?

Een grootmoeder en haar twee kleinkinderen krijgen op Aruba wat te eten bij het Rode Kruis. De ouders van de kinderen zijn teruggestuurd naar Venezuela. Beeld Arie Kievit/Rode Kruis
Een grootmoeder en haar twee kleinkinderen krijgen op Aruba wat te eten bij het Rode Kruis. De ouders van de kinderen zijn teruggestuurd naar Venezuela.Beeld Arie Kievit/Rode Kruis

Het Nederlandse Rode Kruis schiet ontredderde Venezolaanse vluchtelingen op Curaçao en Aruba te hulp. Maar waar blijft de Nederlandse overheid?

Het Rode Kruis vindt dat de Nederlandse regering zich te afwachtend opstelt in de vluchtelingencrisis op Aruba en Curaçao. Daarom schiet de organisatie nu zelf vluchtelingen uit Venezuela te hulp. De regeringen van Curaçao en Aruba hebben Nederland al weken geleden om bijstand gevraagd omdat de humanitaire crisis volledig uit de hand loopt. Maar een woordvoerder van verantwoordelijk staatssecretaris Raymond Knops (Koninkrijkszaken) verwacht hier pas de komende weken duidelijkheid over.

Het neutrale Rode Kruis oefent achter de schermen druk uit op Nederland. Maar de organisatie wil niet langer afwachten, omdat de situatie te schrijnend is. Zo hebben de Venezolaanse vluchtelingen op de eilanden geen toegang tot voedsel, onderdak en medische zorg. Ze durven zich ook niet te melden omdat ze vrezen gedetineerd en uitgezet te worden. De eilanden kennen geen asielprocedure.

Basisvoorzieningen

Op Aruba, Curaçao en Bonaire samen spreekt het Rode Kruis van tienduizenden Venezolaanse vluchtelingen van wie de situatie zo ernstig is dat de hulp snel moet worden opgeschaald. Volgens Belinda van der Gaag die voor het Rode Kruis op Aruba zit, ontbreken alle basisvoorzieningen, zelfs noodopvang. “Voorheen mochten vluchtelingen werken en konden zij zo in hun levensonderhoud voorzien. Maar werkvergunningen zijn nu niet meer te krijgen. Sterker nog: de vluchtelingen zijn bang, vooral omdat ze hier geen enkel recht hebben.”

Ze wijst erop dat de vluchtelingen geen toegang hebben tot medische voorzieningen; zwangere vrouwen krijgen geen medische begeleiding. Een vrouw die een keizersnee nodig had, werd eerst door het ziekenhuis geweigerd en pas na druk van het Rode Kruis geholpen. “Ook een tienjarige jongetje met een zeer pijnlijke gecompliceerde polsbreuk werd pas geopereerd na onze bemiddeling.”

Vluchtelingen uit Venezuela komen bij van een helse tocht. Beeld ANP
Vluchtelingen uit Venezuela komen bij van een helse tocht.Beeld ANP

Hoewel de humanitaire hulpactie van het Rode Kruis a-politiek is, valt die wel op. De organisatie komt burgers te hulp die eigenlijk vallen onder de zorgplicht van de Nederlandse overheid. Bonaire is een bijzondere gemeente van Nederland. Curaçao en Aruba zijn weliswaar autonome landen binnen het Koninkrijk, maar in noodgevallen heeft dat Koninkrijk (lees Nederland) de verplichting in te grijpen of te ondersteunen.

Statuut

Volgens de Nijmeegse hoogleraar staatsrecht Paul Bovend’Eert is dat vastgelegd in het Statuut voor het koninkrijk. “In artikel 43 staat duidelijk dat het Koninkrijk moet toezien op naleving van de mensenrechten. Je kunt vaststellen dat deze niet door de eilandsregeringen kunnen worden nageleefd, omdat de crisis te groot is. Dan is er een taak voor Nederland.” Dat geldt ook voor het toezien op ‘het stellen van voorwaarden aan de toelating en uitzetting van vreemdelingen’. “Een asielprocedure ontbreekt op de eilanden totaal.”

Het uitblijven van hulp aan vluchtelingen staat in schril contrast met de bereidheid van Nederland mee te doen met de ‘hulpactie’ van de Amerikanen. Die willen vliegveld Hato op Curaçao gebruiken als ‘hub’ bij het geven van hulpgoederen aan Venezuela. Critici zien die actie als onderdeel van de Amerikaanse politiek om het regime van president Maduro omver te werpen. Die besloot dinsdag het zee- en luchtverkeer met de Antillen te blokkeren. Op Curaçao is kritiek op premier Rhuggenaath: hij had de toestemming voor de luchtbrug moeten ‘uitruilen’ voor steun aan de vluchtelingen.

Lees ook:

De Nederlandse uitvalsbasis naar Venezuela is gewild

Het Curaçaose vliegveld Hato wordt de spil in de hulpverlening aan Venezuela. Maar het is ook in een handomdraai te veranderen in een militaire basis.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden