Rode kersen in het aardse tranendal

Regie: Arno Kranenborg. Met Finbarr Wilbrink, Anton Starke, Ricky Koole en Lukas Dijkema. Te zien in 5 bioscopen.

Jans oma is net overleden en zijn treurende opa bereidt zich voor op zijn eigen sterven. In een kookboek ontdekt Jan een notitie die hem openbaart dat zijn grootvader het nooit aangedurfd heeft oma's grootste wens (het maken van een vliegreis) in vervulling te laten gaan. Terwijl Jan zijn opa afscheid van het leven ziet nemen, wordt hij voor het eerst verliefd. De 18-jarige Marie, die hem ook graag mag, is echter bezwangerd door de plaatselijke stoere bink Jan Tabak: een opportunist van het zuiverste water die er niet voor terugdeinst opa's spaarcentjes in te pikken.

Het is hartje winter wanneer Jan naar het dorp terugkeert om zijn opa te begraven. Marie ziet hij dan net lang genoeg om te beseffen dat het tussen hem en haar nooit iets zal worden. Door haar een cadeautje te geven, laat Jan merken dat hij zich al verzoend heeft met de onvermijdelijke loop der dingen. Dit eenvoudige verhaal over simpele en door en door goede lieden die in het reine moeten zien te komen met de grote zaken des levens, ontleent zijn charme ondermeer aan het prachtige ingetogen en natuurlijke spel. De 16-jarige Wilbrink, de amateurspeler Starke en de professionele actrice Ricky Koole stralen - als vanzelf lijkt het - uit dat hun personages elkaar mogen en hun lot gelaten ondergaan. De door Dirk Kruik wat dik aangezette, één-dimensionale slechterik Jan Tabak valt helaas wat uit deze naturel toon.

Innemend is ook de poëtische wijze waarop Kranenborg zijn thema's vormgeeft. Hij benoemt ze haast nooit direct, maar verstopt ze meestal in eenvoudige beelden, taferelen, liedjes en teksten die de kijkers zelf moeten ontcijferen.

Dat de verbeelding bij deze eenvoudige lieden nooit vleugels zal krijgen, maakt hij niet alleen duidelijk met de notitie die Jan in het kookboek van zijn oma vindt. De kijker proeft dit ook uit de aanwezigheid van het huisdier van opa - de gekortwiekte gans Teuntje -, de tragi-komische en tot mislukken gedoemde pogingen van opa en Jan om alsnog een vliegreis te maken, uit de scène waarin Jan en opa kippenvleugeltjes verorberen, uit een smartlap over een duif, en uit de prachtige slotscène. Daarin rijdt Jan na zijn opa begraven te hebben op een brommer over een in dikke mist gehulde landweg zijn volwassenheid tegemoet. Op de bagagedrager zit Teuntje. Achter Jans rug zien we zijn gekortwiekte vleugels fladderen. Opstijgen en aan het aardse tranendal ontkomen zal Jan wel nooit. Al even poëtisch verbeeldt Kranenborg de goede dingen die het leven toch ook in petto heeft. In het begin van de film besmeert Marie Jans lippen met fijn geknepen kersen. De in warm zonlicht badende keuken van opa staat tijdens de oogst bomvol potten en weckflessen met knalrode kersen. De sensualiteit druipt er vanaf. Dat visuele vondsten als deze wel degelijk werken, is ook de verdienste van cameraman Goert Giltaij. Hij fotografeerde het zomerse en winterse Drentse platteland glashelder en bracht dat terug tot zijn naakste essentie. Mede daardoor is de plattelands-film 'De kersenpluk' een prachtige fabel over goed en kwaad geworden, waarin ook stedelingen zich kunnen herkennen.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden