Rockstar-bankier doet bijnaam eer aan

Rajan heeft in zijn eerste jaar als president van de Indiase centrale bank de economie weten op te schudden

Als een 'rockstar economist', zo werd Raghuram Rajan door de Indiase media onthaald toen hij een jaar geleden aan het roer kwam bij de centrale bank van India (Reserve Bank of India). The Economic Times publiceerde een bewerkte James Bond-achtige foto van hem met een pistool van roepie-biljetten in zijn hand. Op zijn eerste dag steeg de roepie al met 2,1 procent tegenover de dollar. Vandaag zit het eerste jaar erop voor Rajan als president van de centrale bank. Heeft hij die hooggespannen verwachtingen een jaar later waargemaakt?

De meningen over Rajan zijn veelal positief. Hij maakte wereldwijd furore, doordat hij al in 2005 de internationale financiële crisis voorspelde. De vijftiger doet in niets denken aan het standaard type Indiase bureaucraat. Zijn stijl is vriendelijk, toegankelijk, rustig, overtuigend en charismatisch. Hij draagt westerse maatpakken en sommigen noemen hem zelfs knap. Volgens Tamal Bandyopadhyay (52), redacteur van zakenkrant Mint, is hij 'deadline gericht, transparant en duidelijk'. Rajan luistert en moedigt zijn medewerkers aan om met eigen ideeën en meningen te komen. Dit is niet erg gebruikelijk in het sterk hiërarchische Indiase systeem, waar bazen doorgaans geen tegenspraak dulden.

Rajan werd in 1963 geboren in de Indiase stad Bhopal. Hij studeerde in India en deed vervolgens een PhD aan het Massachusetts Institute of Technology in de VS. Hij was de jongste hoofdeconoom van het IMF van 2003 tot 2006.

De gouverneur van de centrale bank is een liberaal. Zijn stokpaardjes zijn deregulering en het leveren van financiële diensten aan mensen met lage inkomens tegen betaalbare tarieven. Zo pleit Rajan voor een bankrekening voor elke Indiër en directe inkomenssteun aan de armen in plaats van bijvoorbeeld de huidige voedselsubsidies, die door corruptie nu nauwelijks bij hen terechtkomen. Dit moet de koopkracht bevorderen en de concurrentie stimuleren. "Bancaire overschrijvingen in plaats van contante betalingen zijn een prima manier om de afhankelijkheid van de armen van corruptie publieke diensten te doorbreken", aldus Rajan. Hij haalt hard uit naar vriendjespolitiek en smeergeldpraktijken die wijdverbreid zijn in India.

Volgens cijfers van eind augustus gaat het beter met de Indiase economie. Het bruto nationaal product groeide voor het eerst sinds lange tijd met 5,7 procent in het tweede kwartaal van dit jaar. De verdienste van Rajan hierbij is dat hij het vertrouwen in de economie terugbracht door de roepie te stimuleren. Die schommelt nu rond de 60 voor een dollar. In augustus 2013 kostte de dollar nog 69 roepie; erg duur voor Indiase bedrijven. De Bank of India wil ook de inflatie van winkelprijzen terugbrengen tot 6 procent in 2016 van bijna 8 procent de afgelopen tijd.

Tamal Bandyopadhyay van de zakenkrant Mint: "Hij nam de functie over onder moeilijke omstandigheden. Nu is er een stabiele munteenheid, een beheersbare betalingsbalans en de inflatieverwachtingen zijn lager dan voorheen. Rajan gaat met zijn beleid verder dan alleen monetair beleid en valutamanagement, hij verandert de bankenstructuur en kijkt zelfs naar de manier waarop centraal bankieren wordt uitgevoerd."

Neil Nathwani, uitvoerend directeur van BNP Paribas Securities India, vindt dat Rajan een aantal slimme zetten heeft gedaan. "Zo bepaalde hij dat roepiebiljetten van vóór 2005 na een bepaalde datum niet meer geldig zijn. Dit was een handige manier om thuis bewaard zwart geld weer in circulatie te brengen, zonder daarmee mensen voor het hoofd te stoten."

Kritiek is er ook. Vooral op de hoge rente die Rajan gebruikt als instrument om de inflatie te beteugelen. De commerciële rente kan daardoor oplopen tot 14 procent. "Geld lenen is te duur", zegt zakenman Manoj Mehra (50), "en om zaken te doen heb je geld nodig. Ook is er nog steeds enorm veel papierwerk nodig om valuta naar het buitenland te sturen."

Volgens sommigen loopt Rajan geregeld op tegen een muur van ingesleten bureaucratie en corruptie. Maar Rajans reputatie als financiële rockstar blijft.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden