'Robot is niet beter dan arts'

Chirurgen twisten over nut duur apparaat: hoe goed verwijdert het tumorcellen?

De chirurg opereert nog altijd beter dan de dure operatierobot die inmiddels in negentien ziekenhuizen staat. Dat concludeert Jeroen Heemskerk, chirurg in het Laurentiusziekenhuis in Den Bosch. De zogeheten Da Vinci operatierobot scoort in het testlab beter dan de chirurg. Maar bij verschillende kijkoperaties met echte patiënten presteert de chirurg juist beter, zegt Heemskerk die gisteren promoveerde aan de Universiteit Maastricht.

De chirurg keek bij verschillende kijkoperaties mee met twee groepen artsen - met en zonder robot. De robot blijkt kankerweefsel weliswaar met snelle en vaste hand te verwijderen, zegt Heemskerk, maar achteraf blijkt uit testen dat aan de rand van dit weefsel meer tumorcellen zitten. Dat betekent een grotere kans dat diezelfde cellen zijn achtergebleven in het lichaam - en dus een grotere kans op herhaling.

De robots zijn met 1,5 miljoen euro duur in de aanschaf en ook onderhoud kost geld. Zorgverzekeraars vroegen zich al eerder af of de robot zijn geld opbrengt. Ergonomisch werkt het wellicht beter, maar Heemskerk ziet nog geen echt bewijs. "Ik zou wachten met robotchirurgie tot we zeker weten dat het echt iets toevoegt."

De robot wordt ook gebruikt voor prostaatoperaties, voorstanders noemen het voordeel dat de patiënt minder bloed verliest. "Een half koffiekopje minder, voor de patiënt is dat geen groot verschil", vat Heemskerk samen, en daar zet hij het nadeel tegenover dat ook bij deze ingreep meer tumorcellen aan de rand overblijven - meer snijvlakken heet dat.

"Dat klopt niet, overzichtsonderzoeken laten zien dat de ingreep met hulp van de robot juist minder snijvlakken oplevert", zegt uroloog Harrie Beerlage.

In het Jeroen Bosch Ziekenhuis in Den Bosch doet hij onder meer prostaatoperaties met de robot. "Die zorgt ervoor dat je dieptezicht hebt en beter kunt bewegen. En de ergonomie voor artsen is beter, en ik denk dat Heemskerk dat onderschat: vergeet niet dat een vijfde van de artsen die dit soort kijkoperaties doet, zelf pijnstillers nodig heeft. Een vermoeide arts opereert niet het beste."

Beerlage vermoedt dat Heemskerk keek naar onervaren artsen met de robot. "Ik zeg altijd: met een beter tennisracket ga je niet ineens beter tennissen. Het gaat om de ervaring van de chirurg. Als die goed is, gaat het beter met de robot erbij. De robots dragen bovendien bij aan concentratie van de zorg, zodat de kwaliteit omhoog gaat. En inderdaad, ze zijn nu nog veel te duur, maar als er meer concurrentie is zal de prijs gaan zakken. Ik denk dat over een paar jaar alle complexere kijkoperaties worden uitgevoerd met de robot."

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden