Robot Berend zaait, wiedt en begiet

Berend aan het werk. Rechts Pepijn Huizenga: 'De bedoeling is dat Berend in de toekomst nog veel meer kan'. Beeld Farmbot

Even voorstellen: Berend de Farmbot, de eerste open-sourcelandbouwmachine ter wereld. Hij is vandaag aan het werk te zien.

Hij kan nog niet alles en hij moet nog veel leren, maar Berend de Farmbot kan wel veel. De landbouwrobot, die vandaag aan het werk is te zien op de open dag van de hogeschool Van Hall Larenstein in Leeuwarden, zaait, wiedt en geeft de planten water.

"En de bedoeling is dat Berend in de toekomst nog veel meer kan", zegt Pepijn Huizenga, derdejaars student tuinbouw & akkerbouw aan de Friese school. Samen met twee medestudenten ontwikkelt hij deze landbouwrobot langzaam maar zeker tot een onmisbaar hulpje van de moderne boer.

Berend is niet de eerste geautomatiseerde boerenwerknemer, maar nieuw is wel dat deze robot draait op zogenoemde open-sourcesoftware: programmatuur die rechtenvrij is en dus voor iedereen toegankelijk. "Dit is de eerste opensourcelandbouwmachine ter wereld. Hij wordt geleverd met een standaardpakket, maar doordat de software vrij toegankelijk is, kunnen boeren de functies van Berend zelf aanpassen en zo mogelijk uitbreiden", zegt Huizenga. Gebruikers kunnen via een onlinecommunity ideeën uitwisselen met andere gebruikers. "Berend communiceert constant met die website. Wie een nieuwe taak voor hem ontdekt kan die toevoegen, zodat anderen daar ook weer profijt van hebben."

Nog veel te sleutelen

Al zal er nog heel wat water over de akkers vloeien voordat het apparaat helemaal op en top werkt. Huizenga: "Er valt nog een hoop aan Berend te sleutelen. Oogsten kan hij bijvoorbeeld niet en hij loopt op sommige punten nog vast." Maar de robot kan wel zaadjes planten, onkruid wieden, op gezette momenten planten bewateren en de vochtigheid meten.

Huizenga verwacht dat er in de nabije toekomst nog veel meer mogelijk is. Meststoffen toevoegen, bijvoorbeeld, of bodemwaardes meten. Maar ook foto's nemen van de groeiende gewassen: "Dan kan je online alles zien zodat een boer overal ter wereld even kan kijken hoe de wortels erbij staan."

Huizinga gaat nu alleen verder met het perfectioneren van Berend. "Maar ik blijf daarbij de hulp inroepen van medestudenten die op andere terreinen veel weten. Ik ben bijvoorbeeld geen ict'er."

Werkgelegenheid

Denkt Huizenga niet dat er met de komst van farmbots als Berend veel werkgelegenheid verloren gaat? "Volgens mij valt dat wel mee. Er zullen altijd mensen moeten zijn voor de planning, het onderhoud en om te oogsten. Natuurlijk, er zullen beroepen verdwijnen en er zullen beroepen bijkomen. Zeker is dat de gemiddelde boer inmiddels een halve ICT'er is geworden."

Bovendien willen steeds minder mensen in de landbouw werken, zegt hoogleraar agrarische bedrijfstechnologie Eldert van Henten van Wageningen University & Research. "De robotica is nu echt volop in opkomst. Dat begon natuurlijk al eind jaren negentig met de melkrobot. In de akkerbouw is het fenomeen ook in ontwikkeling, maar nog niet helemaal omarmd."

Daarom is Van Henten blij dat studenten zo enthousiast in de weer zijn met een project als Berend de Farmbot. "Heel belangrijk, deze mensen hebben we keihard nodig." Vooral voor meer complexe handelingen, zoals het toedienen van mest in afgepaste hoeveelheden, valt er volgens hem nog een wereld te winnen.

Ook Van Henten gelooft niet dat de werkgelegenheid al te drastisch in het geding is door robotica. "Vooral oogsten is vaak nog puur mensenwerk. Je moet iets pakken, snijden, breken. En als ik door het land rijd, zie ik nog altijd een mens op een trekker. Die kan omkijken of het wel goed is gegaan en zo nodig ingrijpen. Nee, ik voorzie dat robots bij sommige taken uiteindelijk weliswaar boeren zullen vervangen, maar vooral steeds meer gaan ondersteunen."

Het mooiste aan een robot, zegt Huizenga tenslotte, is dat het apparaat eigenlijk een heel liefdevolle verzorger is. Die 24 uur voor een gewas in touw is en nooit verzaakt. "Berend is er altijd voor een plant. Dat kan een mens niet."

Lees ook: 

We bezien robots veel te negatief. Ze kunnen juist ook zorgen voor heel veel nieuwe, leuke banen, zegt Koert van Mensvoort.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden