Robert Long wenst geen rapportcijfer

DOETINCHEM - Verbieden wil hij niets, maar voor recensenten die alleen maar naar zijn nieuwe voorstelling komen om hun oordeel te vellen, zal hij geen kaartjes reserveren. Robert Long: “Het recenseren van een theaterproductie is zo niet-van-deze-tijd, dat ik besloten heb er niet meer aan mee te doen.”

De recensenten ontvingen van hem een brief. Die eindigt zo: “Wat ik al jaren node mis in een recensie is de dialoog. De criticus knijpt er na afloop stiekem tussenuit om zijn lovende of vernietigende stukje te schrijven, voorzien van rapportcijfers. Ik zou een gesprek willen lezen. Ik zou de schrijver van het stukje willen leren kennen en willen begrijpen waarom hij een voorstelling goed vindt of niet. Mijn voorstel is dan ook: kom gerust kijken, vind het mooi of lelijk en vertel me dat. Een rapportcijfer interesseert me niet, want dat krijg ik van mijn publiek. Zolang dat in groten getale komt kijken, doe ik het goed.”

Als hij me treft in de foyer van theater Amphion te Doetinchem, reageert hij ontstemd. 'Wat doe jij hier?' en 'Wie regelde kaartjes voor je?', wil hij weten. Bovengenoemde brief is dan immers nog onderweg en hij speelt pas weer enkele dagen, waardoor de show nog niet 'staat'. Drie weken eerder werd hij tijdens de voorstelling plotseling ziek en moest haar zelfs voortijdig afbreken. Hij bleek oververmoeid en kreeg het dringende doktersadvies alle optredens van de weken daarna te annuleren. Nu is hij weer fit. Pas na mijn antwoord op zijn onmiddellijke vraag wat ik van zijn show vond, verdwijnt zijn argwaan. “Ja, ik ben zelf ook zeer tevreden.” We nemen plaats aan een tafeltje, aanvankelijk wordt ons gesprek nog veelvuldig onderbroken door de vele fans die een handtekening wensen op meegenomen of juist gekochte cd's. Het wordt heel laat en het interview dat we voor een later tijdstip afspreken, wordt eigenlijk overbodig.

Een gesprek van een half jaar geleden, naar aanleiding van zijn cd met vertaalde liedjes van Gershwin, leidde tot een boze reactie vanaf zijn Italiaanse adres. “Kun jij nog wel genieten zonder dat je het gevoel hebt dat je iets moet beoordelen, een rapportcijfer moet geven?”, wilde hij ook toen al weten. En ook nu zal hij tussen de regels door veelvuldig informeren naar mijn smaak over voorstellingen, boeken en films. Toch gebeurt dat uit interesse, heb ik het idee, en niet om me af te tasten.

In dat interview had ik gesteld dat de indertijd zo kritische Long tegenwoordig wel erg zoetsappig bezig is, zowel op die Gershwin-cd als in zijn vorige theatershow. Wat me aan zijn nieuwe programma, 'Meer dan ooit' getiteld, onder meer zo goed bevalt, is dat hij daarin vanaf het eerste moment wel weer duidelijk stelling neemt.

Robert Long: “Ik heb je al eerder gezegd, dat die kritische cabaretier die jij zo graag in mij ziet, maar een stukje van mij is. In die vorige show kwam die kant inderdaad minder naar voren, omdat daarin de nadruk lag op mijn liedjes. Vergeet ook niet dat ik tien jaar niet had opgetreden, wat betekent dat je aanvankelijk toch erg zoekende bent. Wat bovendien meespeelt: jullie zagen dat programma in die vreselijke Stadsschouwburg van Amsterdam. Die entourage is niet goed en ik zat me toch weer vreselijk op te fokken omdat ik wist dat jullie er waren. Op zo'n première heb ik toch het idee dat ik examen moet doen.

Toch heb ik het idee dat je werkelijk veel beter op dreef bent. Niet alleen neem je 'ouderwets' stelling tegen maatschappelijke tendensen die je niet aanstaan, maar ook heeft het programma een prettige vaart door die snelle afwisseling van liedjes, conférences, anekdotes en enkele hilarische acts, zoals een valse persiflage op Jantje Smit.

Robert Long: “Ja, ik heb zelf ook een goed gevoel over dit programma. De vorm klopt en het werken met dit nieuwe combo, onder leiding van Peter van der Zwaag, bevalt me erg. Bovendien gebeurt er van alles waarover ik toch wel wat heb te zeggen, zoals over VN-vredestroepen die zich zelf blijken te misdragen of de uit Amerika overgewaaide hysterie rond onschuldig 'doktertje spelen', wat nu meteen 'ontucht' wordt genoemd. Al die opgeklopte 'morele verontwaardiging' van deze tijd, vreselijk vind ik dat. Nou, daar kun je in een programma iets mee. Natuurlijk kom ik dan uiteindelijk toch uit bij mijn optimistische motto, dat het, 'meer dan ooit', nodig is te blijven geloven in de toekomst en in elkaar.”

Blijft natuurlijk de vraag wat mijn particuliere mening nu voor je betekent. Ik bedoel: ik vind je programma artistiek goed, maar jij vindt een volle zaal de beste graadmeter. De tv-zender SBS-6 heeft de hoogste kijkcijfers door zijn ranzige aanbod. Ik zou dus in zo'n graadmeter geen vertrouwen in hebben.

Robert Long: “Maar zo bedoel ik het ook niet. Als de mensen die mij altijd volgden plotseling zouden afhaken, dan is er iets mis. Dat geldt ook als de mensen die me voor het eerst zien, massaal zouden besluiten nooit meer te komen. Jij zegt me dat je deze show beter vindt dan de vorige en vertelt me op grond waarvan. Pas nu ik weet wat jouw smaak is, kan ik daar iets mee.”

Alleen wil je dat niet in de krant lezen.

Robert Long: “Inderdaad. Ik lees jubelrecensies en dan ga ik verwachtingsvol naar zo'n stuk en dan doet het me helemaal niks. Of ik vind iets geweldig en dan lees ik weer zo'n zuur stukkie van jullie. Ik heb daar gewoon geen zin meer in. Vroeger was een recensie een middel om mensen naar je voorstelling te krijgen. Ik heb dat niet nodig en bovendien helpt het beter één keer met je hoofd op televisie te verschijnen dan in alle landelijke dagbladen te moeten lezen dat Long slechter is of, zoals nu, beter dan de vorige keer.”

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden