Rob Hartoch

(Foto: Dimitri Reinderman)

Internationaal schaakmeester Rob Hartoch is 28 mei j.l. overleden. Hartoch was al geruime tijd ziek. In 1965 werd hij tweede op het Jeugdkampioenschap; nog altijd de beste prestatie van een Nederlander op het WK t/m 20 jaar ooit, als ik het goed heb.

Rob Hartoch was 'al beroepsschaker vanuit de schoolbanken', zoals hij het zelf zo mooi zei. Hij was arbiter, docent, trainer, speler, journalist. Ook was hij voetbalscheidsrechter. Hij noemde zichzelf beroepsschaker in de marge. Rob verloor weinig en werd wel "Remisekoning" genoemd, omdat hij soms wel erg voorzichtig speelde en snel remise aanbood, ook tegen duidelijk mindere tegenstanders.

Op wikipedia vind ik dit: "In de schaakdatabank Simbase staan 1142 partijen (peildatum maart 2004) die door Rob Hartoch gespeeld zijn: hij won 248 partijen, hij verloor 270 partijen en 624 partijen eindigden in een remise. Zijn winstpercentage is 49"

Maar als je het remise-aanbod weigerde, werd hij gevaarlijk, daar kan menig speler over meepraten!

Joris van Vuure schrijft op zijn hyves-pagina:

'Een van de weinige keren dat Rob heel graag wou winnen was ik zelf het slachtoffer van zijn dadendrang. De avond er voor had ik met backgammon een paar honderd gulden van Robbie gewonnen en dat was natuurlijk onvergevelijk; Ik had werkelijk geen enkele kans. Helaas heb ik die wil om te winnen daarna nooit meer terug gezien bij Rob.'

Hartoch zei in een interview met de Schaakkrant Apeldoorn, een paar jaar terug:

"De laatste tijd neem ik allerlei partijen van mezelf van dertig jaar terug door. Ik vind het verrassend dat ik toen, kennelijk intuïtief, vaak de goede zet vond." Die confrontatie met zichzelf is heel inspirerend, vertelt Hartoch. "Ik begrijp nu veel meer dan vroeger van het spel. Ik zoek nu een aantal cruciale stellingen en vandaar uit ga ik terugredeneren naar de opening. Je moet tegenwoordig goed in je openingen zitten, anders bereik je niets. De volgorde van zetten is heel belangrijk. Ik ben nu bijvoorbeeld met zo'n gevalletje in de Pirc bezig. Het kan op de vierde zet al mis gaan... Mijn begrip van het schaken is nu veel dieper dan toen ik jong was. Toen was ik nogal overmoedig. Tegenwoordig vind ik het spel ook veel moeilijker, doordat ik er meer van begrijp."

Ik bewaar goede herinneringen aan Rob. Ik kende zijn naam en faam, als schaker en mens. In het boek "Het smalle pad" van Jan Timman werd hij opgevoerd als gezellig en aimabel mens. Als een 'lijvige internationaal meester", die zijn ambities in de ijskast had gezet. Gelachen had ik om de scene waarin Hartoch de toenmalige hoofdredacteur van De Telegraaf, Goeman Borgesius, een joint aanbood: "moet je nog een haal, Frambosius?"

En Goeman Borgesius NAM die haal ;-)

Ik sprak Rob er later eens over en hij zei dat hij niet echt gelukkig was met hoe hij was neergezet in dat boek...maar hij had Jan vergeven.

Toen in 2000 de film "The Luzhin defence" (over een profschaker die in de war raakt) in de bioscopen draaide, leek het mij een leuk idee NIET erheen te gaan en gewoon een recensie te schrijven, maar enkele schakers en een niet-schaker mee te nemen en na afloop over de film te praten. Hun reacties zou ik dan optekenen voor "Schaaknieuws"

En zo geschiedde - en ik kwam al snel bij Rob uit. Ik nam ook Dimitri Reinderman en niet-schaakster en vertaalster Renske Schuilenga mee. Met zijn allen hadden we een leuke avond: een prima film en na afloop een vruchtbaar gesprek op Sociëteit De Kring, waar Rob vaak kwam en ook eens bridgekampioen werd.

Robs aanwezigheid was zeer stimulerend, hij sprak makkelijk met iedereen, had commentaar op de film. Hij was de verbindende factor. Na afloop van het interview liet hij me het Amsterdamse nachtleven en de betere whiskeys kennen. In het betreffende artikel kaartte hij nog een interessant thema aan: de schaker en de vrouw:

"Rob: `Een belangrijk thema in de film is ook dat ouders het niet zo leuk vinden als hun dochter met een schaker trouwt. Geen enkele moeder ziet haar dochter graag met een schaker aankomen.' Veel gelach.

`Heb jij dat zelf meegemaakt, Rob?'

`Ja. Mijn jeugdliefde is Cora van der Zanden, ook een schaakster. Ben ik nooit mee getrouwd. Meer wil ik niet zeggen.'"

Ook de jaren erna had ik nog wel contact met Rob - als ik voor journalistieke doeleinden een telefoonnummer zocht van welke goede schaker dan ook in Nederland: Rob had het.

Rob won een keer van topschaker Paul Keres, speelde twee maal in het Nederlands Olympiade-team. Twaalf keer nam hij deel aan het NK, met een derde plaats in 1975 als beste resultaat. Ook had hij een tijdlang de schaakrubriek in Het Parool. Rob was voor zover ik kan bedenken de enige schaker van naam en faam die NIET geïnterviewd werd in het boek De zuiverste liefde is die tussen een man en zijn paard van Max Pam uit 1975. Rob mocht Pam niet zo, vertelde hij me.

U kunt Rob in actie zien op youtube , waar hij een partij analyseert.

Schaakpartijen van Rob vindt u op de site chessgames.

Moge Rob in vrede rusten, ik wens zijn partner Hetty en zijn andere nabestaanden sterkte toe.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden