Rob Foppema 1943 - 1997

Steeds minder zichtbaar, maar allerminst afwezig. Zo was, de laatste jaren, de rol van Rob Foppema, redacteur van Trouw van 1 september 1968 tot zondag 19 oktober 1997, de dag waarop hij is overleden.

Jarenlang was hij de toeverlaat van een hele generatie aankomende journalisten. De laatste tijd speelde hij die rol nog slechts op technisch gebied: alleen voor hem kende het tekstverwerkingssysteem vrijwel geen geheimen.

Heel even was hij leerling-journalist, maar toen hij nog geen jaar later in dienst moest - vanwege zijn met succes afgesloten studie scheikunde had hij enkele jaren uitstel van de dienstplicht genoten - bleef hij Trouw vanuit de kantines van de landmacht populair-wetenschappelijke bijdragen leveren (tegen een maandelijks honorarium van honderd gulden).

Als luitenant b.d. keerde hij terug op de redactie, naar beide partijen verklaarden om 'populair-wetenschappelijke voorlichting' te geven aan de lezers. Dat 'populaire' maakte snel plaats voor een gedegen benadering van de wetenschap, waarmee Rob een van Nederlands eerste fulltime wetenschapsredacteuren werd.

Een kenmerkend detail van zijn werkwijze was ook al heel vroeg zichtbaar: in haar eerste brief aan hem noteerde de directie tevreden 'dat U eventueel geen bezwaar hebt tegen constante nachtdienst'. En dat 'geen bezwaar' veranderde al even snel in een uitgesproken voorkeur voor 'de randen van de dag'.

Waar voor velen de dagelijkse arbeid eindigde met een kort bezoek aan het café - toen nog heel gewoon - om de problemen op de werkvloer te bespreken, daar begón voor hem het werk mee. Talrijke collega's, vooral de jongere, namen er met hem hun problemen door, hun onzekerheid over de aanpak van hun werk of in de omgang met chefs en collega's.

Vanzelfsprekend speelde hij in die dagen, als voorzitter van de redactiecommissie, een belangrijke rol in de prille democratisering van de redactie; in de opstelling van een redactiestatuut, de vorming van een redactieraad, de begeleiding van een niet altijd vlekkeloos functionerende hoofdredactie.

Tezelfdertijd dreef zijn hardnekkige voorkeur voor wetenschapsjournalistiek én voor nachtelijk opereren hem naar de zijkant. Steeds vaker voerde hij, op zichzelf zeer terecht, aan dat we zaken die andere kranten opgewonden presenteerden, al járen geleden treffend in Trouw hadden beschreven. En steeds minder intensief werd zijn contact met de werkers van de dag.

De laatste vijftien jaar, in zijn nieuwe functie als systeemredacteur, schreef Rob niet meer, onzichtbaar voor de lezers maar onmiskenbaar aanwezig, zoals gezegd. Was er iets mis met de miljoenen cijfertjes op de beurspagina, dan wist je zeker dat Rob de dag ervoor een van z'n heel weinige vrije dagen had opgenomen. En stond het inhoudskader op de voorpagina scheef, dan hadden 'gewone' redacteuren getracht Robs werk over te nemen.

Intern bleef hij even precies, helder en ironisch formuleren als hij vroeger in zijn wetenschaps-artikelen had gedaan, en voor wie waarover dan ook vragen had, bleef Rob maar al te graag de vraagbaak.

Na een zware operatie in het Antoni van Leeuwenhoekziekenhuis leek Rob Foppema de afgelopen weken te zijn begonnen aan een lange weg naar herstel. Die weg liep zondag dood.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden