Rk kerk sjoemelde met legaat

Het aartsbisdom Utrecht gaat 42.300,75 euro terugstorten in het fonds van de Stichting Caritas Moeder Theresa. Dat bedrag is eerder uitgegeven aan doelen waarvoor dit legaat niet bestemd was. Aan sinterklaas- en kerstgeschenken voor medewerkers van het aartsbisdom bijvoorbeeld, aan bureaukosten, en aan de begeleiding van slachtoffers van misbruik.

Dit kwam aan het licht door berichtgeving van NRC Handelsblad-journalist Joep Dohmen. Het fonds, zo'n 300.000 euro, is door de weduwe Cornelia Witkamp in 1994 na haar dood nagelaten aan de rk kerk. Met als doel: de zusters van Moeder Theresa uit Calcutta naar Utrecht halen. Volgens de statuten van de stichting om 'de meest verlatenen en uitgestotenen der maatschappij, waaronder drugsverslaafden' te helpen. De zusters kwamen nooit naar Nederland.

Volgde een intern onderzoek, waarvoor de huidige econoom van het aartsbisdom, Hans Zuijdwijk, de archieven indook. Hij achterhaalde voor een deel waar kardinaal Simonis en diens econoom Jacques Klok het geld van de stichting destijds aan hebben uitgegeven.

Zo ging vanaf 1995 jaarlijks een substantieel bedrag naar Hulp & Recht. Deze kerkelijke instelling, opgericht in 1995, was bedoeld voor steun aan slachtoffers van seksueel misbruik binnen de kerk. Maar het ging ook naar heel andere doelen, die stukken verder lagen van de bestemming zoals die in het testament is verwoord. Zuijdwijk: "Ik kwam ook de reparatie van een auto van een diakonaal medewerker tegen. Dat kun je met geen mogelijkheid onder de doelstelling laten vallen."

Het geld van de stichting is nu op. Volgens Zuijdwijk is voor zover hij kon vinden alleen de 42.300,75 euro besteed aan oneigenlijke doelen. Dat geld gaat hij terugstorten uit de algemene middelen van het aartsbisdom.

Het onderzoek is geheel intern gedaan. De stichting Caritas Moeder Theresa heeft geen openbare jaarrekening en ook zijn erfenissen en schenkingen als deze niet opgenomen in de jaarrekeningen van het aartsbisdom, die trouwens tot voor kort ook niet openbaar waren.

Onderzoek naar oneigenlijk gebruik van dit fonds door het aartsbisdom is dus door het aartsbisdom zelf gedaan. Kan dat wel? Het lijkt op de spreekwoordelijke slager die zijn eigen vlees keurt. Of, om precies te zijn, de slager die het vlees van zijn voorganger keurt - en zegt dat die voorganger (kardinaal Simonis) de fout in is gegaan.

De econoom geeft toe dat er geen enkele controle mogelijk is op de conclusies van zijn onderzoek. "Such is life. De statuten vereisen dit ook niet." Het aartsbisdom heeft geen derde partij in de hand genomen om de zaak te controleren "omdat we het zelf gedaan hebben".

Gek genoeg blijkt Zuijdwijk volgens de opgave van de Kamer van Koophandel geen bestuurder van de stichting. Dat zijn nog altijd kardinaal Simonis en diens toenmalige econoom Jacques Klok. Zuijdwijk beaamt dat het beheer over het vermogen niet eerder is overgedragen - formulieren om dit recht te zetten, zijn volgens hem onderweg. Strikt genomen hadden Eijk en Zuijdwijk dus überhaupt geen bevoegdheid om het geld uit te geven.

Als het bedrag van ruim 40.000 euro is teruggestort, zal dit deels weer gebruikt worden voor slachtoffers van kindermisbruik, zegt Zuijdwijk. Volgens hem zijn de voorwaarden die de weldoenster gesteld heeft zo ruim, dat hij dit wel kan billijken.

Econoom Jacques Klok was gisteren niet bereikbaar voor commentaar. Kardinaal Simonis evenmin. Hij revalideert na een gecompliceerde beenbreuk.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden