Kunstgras

RIVM: Rubberkorrels op kunstgras onschadelijk voor de gezondheid

Een wedstrijd op een kunstgrasveld ingestrooid met rubbergranulaat.Beeld ANP

Het sporten op kunstgrasvelden die zijn ingestrooid met rubberkorrels kan geen kwaad. Het risico voor de gezondheid is 'praktisch verwaarloosbaar', concludeert het Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu (RIVM) na maanden van onderzoek.

Dat betekent dat het verantwoord is om op velden te sporten waarop het zogenoemde rubbergranulaat ligt. Dit jaar ontstond maatschappelijke bezorgdheid na een alarmerende uitzending van televisieprogramma Zembla over de kankerverwekkende stoffen in de korrels, gemaakt van versnipperde autobanden. De korrels zorgen ervoor dat een kunstgrasveld vergelijkbare speeleigenschappen heeft als een gewoon grasveld.

Verscheidene wetenschappers spraken eveneens hun bezorgdheid uit. Minister Schippers (Volksgezondheid) drong er vervolgens bij het RIVM op aan voor het einde van het jaar met nieuwe onderzoeksresultaten te komen.

Nu constateert het RIVM dat er weliswaar stoffen in het rubber zitten die kanker kunnen veroorzaken, zoals polycyclische aromatische koolwaterstoffen (PAK's), metalen, weekmakers (ftalaten) en bisfenol A (BPA), maar dat deze in zulke lage hoeveelheden uit de korrels vrijkomen dat dit geen risico vormt. 'Dat komt doordat de stoffen min of meer in het granulaat zijn 'opgesloten'', meldt het RIVM vanochtend.

Geen verband

Deskundigen van het RIVM bestudeerden de korrels van honderd sportvelden 'die representatief zijn voor de kunstgrasvelden in Nederland'. Ze voerden drie soorten laboratoriumproeven uit om te onderzoeken welke stoffen vrijkomen uit de korrels als de sporter ermee in aanraking komt. Met zogeheten migratiestudies zochten de deskundigen uit in welke mate stoffen via de huid, via het spijsverteringskanaal of via de longen in het lichaam terecht kunnen komen.

Vervolgens berekenden ze in hoeverre mensen aan de vrijgekomen stoffen blootstaan en wat dat betekent voor de gezondheid. Daarnaast is de informatie in wetenschappelijke literatuur bestudeerd over de stoffen in rubbergranulaat, de eigenschappen en de gezondheidseffecten ervan.

'Er zijn geen signalen aangetroffen die duiden op een verband tussen sporten op kunstgras en het ontstaan van leukemie en lymfeklierkanker', stelt het RIVM vast.

'Dit verband is in geen enkel internationaal onderzoek aangetoond. Bovendien blijkt uit de samenstelling van de rubberkorrels dat de chemische stoffen die leukemie of lymfeklierkanker kunnen veroorzaken er niet (benzeen, styreen en 1,3-butadieen) of in heel lage hoeveelheid (2-mercaptobenzothiazol) in zitten. Onderzoek in Amerika laat ook geen verhoging zien in het aantal nieuwe gevallen van lymfeklierkanker in gebieden waar relatief veel kunstgrasvelden liggen die zijn ingestrooid met rubbergranulaat.'

Strengere normen

De velden moeten wel gebruikt worden waarvoor ze bedoeld zijn, zegt het RIVM. Namelijk sporten. 'Kleine kinderen moeten het spul natuurlijk niet onbeperkt in hun mond stoppen'.

Het RIVM adviseert met betere algemene gezondheidsnormen te komen voor de velden met rubberkorrels. De nu geldende normen verschillen namelijk van land tot land en van product tot product. Betere en strengere normen kunnen bijdragen aan het terugdringen van de breed levende zorgen over de gezondheidsrisico's. Momenteel voert het Europese Agentschap voor Chemische Stoffen (ECHA) een studie uit om na te gaan welke norm voor rubbergranulaat nodig is.

Tegenover de NOS geeft Els van Schie, directeur van het centrum Milieu en Veiligheid van het RIVM, toe dat er wel discussie is onder betrokken wetenschappers over de gebruikte methodiek, 'maar wij hebben in korte tijd een behoorlijk uitgebreid onderzoek gedaan en wij durven op basis van dit onderzoek, waarin veel stappen zijn gezet, dit advies te geven'.

Begin volgend jaar komen de resultaten uit nieuw Amerikaans onderzoek. Omdat rubbergranulaat in de Verenigde Staten langer (sinds 1997) op voetbalvelden wordt gebruikt, kan over een langere periode worden geanalyseerd of er een verband is tussen sporten op kunstgras en het krijgen van leukemie. Het RIVM heeft contact met de onderzoekers en volgt dit onderzoek op de voet.

In Nederland werden de kunstvelden met rubbergranulaat in 2001 geïntroduceerd. In 2007 waren het er nog driehonderd, nu zijn het er ongeveer 1900.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden