Rivierenland beleeft ongekende exodus

Van onze verslaggevers AMSTERDAM - Terwijl nogmaals een ongekende exodus op gang is gekomen van zeker honderdduizend Nederlanders die moeten wijken voor het dreigende water, stelde premier Kok gisteren 'een deltaplan van de rivieren' in het vooruitzicht.

De premier beloofde dat geen vertraging meer wordt geaccepteerd bij het aanpakken van zwakke rivierdijken.

Koningin Beatrix is vandaag en morgen in het rampgebied. Gisteren was haar zuster prinses Margriet er. De evacuatie van bewoners in het stroomgebied van de grote rivieren krijgt een enorme omvang. In totaal zullen morgenavond ongeveer 200 000 mensen zijn gevlucht. De Betuweroute, zo'n dertig kilometer lang, stond gisterenavond propvol met evacués. Op de A 2 tussen Oudenrijn en Culemborg stond op hetzelfde tijdstip een file van 17 kilometer. Zeshonderd transportbedrijven deden mee aan de evacuaties in Gelderland.

Het Rijnwater en ook dat van de IJssel stijgen nog. Kampen wordt bedreigd. Het water in het zuiden van Limburg zakt, maar de ontwikkelingen in Noord-Limburg zijn nog kritiek. Het waterpeil staat twee centimeter boven het niveau van Kerstmis 1993. Men verwachtte dat daar vanochtend nog dik tien centimeter bij zou komen. Toch zet de voorspelde daling van de Maas in Zuid-Limburg onverminderd door. In Noord-Frankrijk en België wordt minder regen verwacht. Daarom voorziet Rijkswaterstaat een verdere, langzame daling van het Maaswater.

De autosnelweg A 2 bij Den Bosch, een uitermate belangrijke schakel in het noord-zuid verkeer, blijft mogelijk twee weken afgesloten ten gevolge van de overstroming in de polder het Bossche Broek.

Voor het eerst was gisteren een dode te betreuren. Een vrouw van 52, die met haar zus op de dijk bij Winssum wandelde, raakte te water en verdronk.

Ook viel gisteren voor het eerst officieel het woord 'nationale ramp', toen minister Jorritsma snel herstel van zwakke dijken beloofde. Het Rampenfonds heeft giro 9575 opengesteld voor bijdragen uit de bevolking. Morgenavond is er een nationale actie op de televisie.

Uit het gisteren bekende aanbod blijkt dat voor voor in ieder geval 25 000 geëvacueerden directe opvang beschikbaar is. De provincie die de meeste mensen onderbrengt is Zeeland. Voor duizenden inwoners van Gorinchem, die moeten vertrekken, was gisteravond nog geen onderdak gevonden. Verder moeten morgenavond de 70 000 runderen en een gelijk aantal varkens ondergebracht zijn. Er was gisteravond een nijpend gebrek aan wagens voor het veetransport. Ook werd om stalruimte gevraagd.

Het gebied dat vandaag wordt geëvacueerd ligt ten noorden van de Waal, ten zuiden van de Lek, ten westen van het Amsterdam-Rijnkanaal en ten oosten van de Diefdijk. In het gebied liggen onder meer Tiel, Geldermalsen, Culemborg, Neerijnen, Lingewaal, Buren en een stuk van Maurik. Ook het dorp Boven-Hardinxveld in de gemeente Hardinxveld-Giessendam bereidt zich voor op evacuatie. Die kern telt 5500 inwoners en ligt tussen Gorinchem en Sliedrecht.

Volgens commissaris van de koningin J. Terlouw kan het zeker een week duren, eer de mensen terug kunnen. In het gebied, vooral in en om Tiel zijn naar verhouding veel distributiecentra en transportondernemingen gevestigd. Nu ook dit gebied wordt bedreigd, komen veel spullen uit het Land van Maas en Waal die men dacht in veiligheid te hebben gebracht, in gevaar. In Tiel maakte men zich gistermiddag vooral zorgen om de tuinbouwveiling Geldermalsen, waar de koelcellen boordevol fruit liggen.

Een andere belangrijke vestiging die in gevaar zou kunnen komen is die van het Centraal Boekhuis in Culemborg, waar miljoenen boeken zijn opgeslagen. Behalve om boeren gaat het in de Tielerwaard en de Culemborgerwaard voorts om ongeveer zevenduizend ondernemingen.

Omdat het radarstation van de Luchtverkeersbeveiliging in Leerdam onder water dreigt te komen, is zoveel mogelijk van de apparatuur buiten gebruik gesteld. Het leidt tot vertragingen voor inkomend luchtverkeer, vooral op piekuren.

Bij Vianen wordt de dijk langs de Lek nauwlettend in de gaten gehouden. De dijk ligt op een zandplaat met als gevolg dat er kwel optreedt. De straatstenen aan de binnenkant van de dijk werden er dinsdagmiddag door het water omhooggedrukt.

Geschrokken Kamerleden gaven gisteren toe dat bestuurlijke fouten zijn gemaakt bij de trage verzwaring van zwakke dijkvakken. Ook in het parlement leeft het besef dat inspraakprocedures, gericht op landschap- en milieubehoud in het rivierengebied niet meer tot verdere vertraging mag leiden. De voorzitter Biesheuvel (CDA) van de Kamercommissie voor verkeer en waterstaat zei: “In april van dit jaar moet de schop de grond in om de dijken te verbeteren.”

Op de Amsterdamse effectenbeurs speculeerden beleggers op de goede zaken die aannemers te wachten staat.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden