Rivierenbuurt

Ruud Lindeman: De straat was leeg - een wandeling door de Amsterdamse Rivierenbuurt, 1933-1945, Fl. 15,-.

Eén van die onbekende maar interessante buurten is de Rivierenbuurt, waar je komt door op station Amsterdam Amstel uit te stappen en twee haltes tramlijn 12 te nemen tot het Victorieplein.

Er zullen maar weinig wijken zijn die zo jong zijn en waar al zoveel geschiedenis is geschreven. Het stratenplan maakt deel uit van het beroemde Plan-Zuid van architect H. P. Berlage wiens standbeeld voor een van de eerste wolkenkrabbers in Europa staat, Het Hilwiscomplex, aan datzelfde Victorieplein.

De Rivierenbuurt is, net als het deel van De Pijp dat aan de Rivierenbuurt grenst en het gebied rond het Olympisch stadion, een schoolvoorbeeld van de 'Amsterdamse School'. De wijk werd in de jaren twintig en dertig gebouwd en groeide, mede door de overkomst van joodse vluchtelingen uit Hitler-Duitsland, uit tot de tweede jodenbuurt in Amsterdam na de Plantagebuurt. Bij het begin van de oorlog was zo'n 32 procent van de populatie joods. Daarmee komt ook meteen de tragiek van de buurt aan het licht: slechts 4 000 van de 17 000 joodse bewoners zou de oorlog overleven. Niet voor niets werd het Verzetsmuseum in de buurt gevestigd (in het voormalige hoofdgebouw van de synagoge in de Lekstraat) dat een beeld biedt van het verzet in Nederland in de oorlog.

Er zijn veel meer oorlogsherinneringen: het huis aan de Jekerstraat waar Ans van Dijk (vorige week zaterdag in deze krant) joodse onderduikers onderbracht die vervolgens werden opgepakt; het vooroorlogse huis van Anne Frank aan het Merwedeplein; pleisterplekken van de illegale pers zoals het onderduikadres van de leiding van verzetskrant Trouw, stencilposten van De Waarheid, en het huis vanwaaruit Frans Goedhardt Het Parool uitgaf; en de tramremise aan de Lekstraat niet te vergeten waar de februaristaking van februari 1941 uitbrak. In het Verzetsmuseum is een boekje verkrijgbaar die de lezer / wandelaar langs al deze en nog vele andere interessante plekken voert. De geschiedenis gaat erdoor leven!

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden