Riskant landbouwgif moet echt in de ban

De Europese Unie laat haar oren te veel hangen naar de producenten van het kankerverwekkende glyfosaat, vindt Anja Hazekamp. Het is hoog tijd voor een verbod.

Glyfosaat is het meest verkochte landbouwgif ter wereld. Dit middel van Monsanto doodt onkruid in tuinen en ook akkers zijn in een handomdraai vrij van gewenste en ongewenste begroeiing. De nadelen: het gif is kankerverwekkend en vervuilt het milieu en ons voedsel. Toch pleiten producenten én ons dagelijkse bestuur in Brussel voor een nieuwe Europese toelating voor vijftien jaar. Onbespreekbaar, vindt de Partij voor de Dieren.

Door het wijdverspreide gebruik is glyfosaat letterlijk overal te vinden. Bijvoorbeeld in ons grondwater en in rivieren en sloten. Ruim honderd keer trof waterbedrijf Vewin in de laatste vijf jaar (te) hoge concentraties glyfosaat aan in Nederlandse drinkwaterbronnen. Europees gezien is de helft van alle oppervlaktewateren vervuild met glyfosaat of resten hiervan. Berichten dat glyfosaat is gevonden in Duits bier, in brood en in andere levensmiddelen zijn dus niet verrassend.

Sporen in lichaam

Ook niet verrassend is dat wijzelf het gif massaal binnenkrijgen. Uit onderzoek blijkt dat 44 procent van alle mensen in Europa glyfosaatsporen in zijn of haar lichaam heeft. Miljoenen mensen krijgen het gif dus binnen; via voedsel, drinkwater of door gebruik in hun omgeving.

Afgelopen jaar waarschuwde de Wereldgezondheidsorganisatie (WHO) op basis van onderzoek dat glyfosaat kankerverwekkend is voor dieren en waarschijnlijk ook voor mensen. Het WHO-onderzoek evalueerde talloze studies en wordt ondersteund door gerenommeerde wetenschappers.

Ruim 1,5 miljoen burgers ondertekenden hierop een petitie tegen glyfosaat. Ook milieuorganisaties als Greenpeace willen dat de stof van de markt wordt gehaald. Eind juni is daarvoor het perfecte moment: dan loopt de huidige Europese toelating voor glyfosaat af.

Maar de Europese Voedselautoriteit en de Europese Commissie willen de toelating voor het gif juist verlengen, met maar liefst vijftien jaar.

Dit verschil van inzicht is grotendeels gestoeld op drie geheime, niet-gepubliceerde onderzoeken, gedaan door de producenten zelf.

Dat de Europese Commissie de gifbrouwers klakkeloos het voordeel van de twijfel gunt, is symbolisch voor wat er mis is in Brussel: het neo-liberale denken dat belangen van multinationals als Monsanto belangrijker zijn dan het beschermen van ons milieu, onze biodiversiteit en de gezondheid van mensen en dieren.

Onder aanvoering van onder meer de Partij voor de Dieren is in het Europarlement bezwaar gemaakt tegen de herautorisatie van glyfosaat. Vandaag stemt het parlement over dit bezwaar. De definitieve beslissin ligt echter bij de 28 EU-landen. Zij stemmen half mei over het opnieuw toelaten van deze kankerverwekker.

Wankel verzet

Frankrijk, Zweden, Italië en Nederland hebben zich tot nu toe uitgesproken tegen vernieuwing van de glyfosaat-toelating. Maar het aantal kritische landen is daarmee krap. En het Nederlandse verzet lijkt wankel; staatssecretaris Van Dam schreeft onlangs in een brief aan de Tweede Kamer dat hij mogelijk tóch voor nieuwe goedkeuring wil stemmen. Mits deze goedkeuring kan worden ingetrokken als vaststaat dat glyfosaat inderdaad kankerverwekkend is.

Dat is de wereld op zijn kop: een stof zou pas mogen worden toegestaan als vaststaat dat deze níet gevaarlijk is. Daarop berust ook het voorzorgsprincipe dat de EU wettelijk moet toepassen om de gezondheid van mens, dier en milieu te beschermen. Maar kennelijk niet als er groot geld verdiend kan worden. Het is om giftig van te worden.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden