'Risico van Vioxx geldt ook voor andere pillen'

De Utrechtse hoogleraar farmacologie Ton de Boer vraagt zich in het Geneesmiddelenbulletin af waarom ontstekingsremmende pijnstillers die hartinfarcten en beroertes kunnen veroorzaken, nog steeds op de markt zijn.

Het gaat om COX-2-remmers, middelen die oorspronkelijk voor reuma-patiënten zijn. De pillen zijn de afgelopen jaren op grote schaal voorgeschreven als algemene pijnstiller, waarvoor ze niet zijn geregistreerd.

De groep medicijnen kwam vorig najaar in opspraak toen de Amerikaanse fabrikant Merck (in Nederland: MSD) de marktleider onder de COX-2-remmers - Vioxx- wereldwijd terugtrok. Uit een studie was gebleken dat patiënten die de pil langer dan 18 maanden slikten een verhoogde kans hadden op hartinfarcten en beroertes.

De Boer becijferde eerder dit jaar dat er in Nederland mogelijk ruim 200 patiënten zijn overleden door het gebruik van Vioxx. Volgens de hoogleraar zijn er meer dan 500 hartinfarcten en bijna 300 beroertes toe te schrijven aan Vioxx. Er lopen honderden rechtszaken tegen MSD.

Maar niet alleen Vioxx heeft cardiovasculaire bijwerkingen. In een uitvoerig artikel in het Geneesmiddelenbulletin, dat vandaag verschijnt, spreekt De Boer van 'een klasse-effect'. Alle middelen uit dezelfde groep zijn volgens hem verdacht. ,,De vraag doet zich voor waarom de andere COX-2-remmers niet van de markt zijn gehaald, aangezien zij vermoedelijk dezelfde problemen hebben“, aldus de klinisch farmacoloog en epidemioloog.

Farmaceutisch bedrijf Pfizer staakte in juni voorlopig de verkoop van een ontstekingsremmer met een klein marktaandeel (Bextra), nadat ook daarbij verhoogde cardiovasculaire risico's waren ontdekt. Maar het bedrijf handhaafde een ander middel uit dezelfde klasse, Celebrex. Dit middel heeft een veel grotere omzet. Volgens De Boer is echter aangetoond dat ook deze ontstekingsremmer de kans op hart- en vaatziekten verhoogt.

Celebrex werd vorig jaar bijna 435000 keer voorschreven (aan ruim 200000 gebruikers). De totale kosten van het middel bedroegen 17 miljoen euro. Volgens de Stichting Farmaceutische Kengetallen ligt het aantal voorschriften voor Celebrex in het eerste hafjaar van 2005 op hetzelfde niveau als in 2004.

Ook MSD, dat in 2004 Vioxx schrapte, is doorgegaan met de verkoop van een tweede COX-2-remmer (Arcoxia). Dit middel levert volgens De Boer mogelijk eveneens hart- en vaatproblemen op. Het is echter nog te kort op de markt om het risico te kunnen beoordelen. Arcoxia werd in 2004 bijna 330000 keer voorgeschreven aan bijna 170000 gebruikers, de kosten waren 13 miljoen euro. Ook de omzet in 2005 bleef tot dusver ongeveer gelijk.

De Boer schrijft dat er in de medische praktijk geen plaats meer lijkt te zijn voor COX-2-remmers bij pijnbestrijding. Volgens hem zijn deze middelen niet effectiever dan de klassieke ontstekingsremmende pijnstillers, zoals ibuprofen. In het Geneesmiddelenbulletin uit hij kritiek op het College ter Beoordeling van Geneesmiddelen (CBG). Dat moet beter letten op de veiligheid. Als er van een nieuw geneesmiddel wordt verwacht dat grote groepen patiënten dit langdurig zullen slikken, moet het CBG langer lopende onderzoeken laten uitvoeren met grote groepen patiënten.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden