Rijk krijgt regie bij strandingen

Minister Kamp komt versneld met regels na kakofonie rond bultrug Johannes

Minister Henk Kamp van economische zaken komt op korte termijn met regels voor de behandeling van gestrande zeezoogdieren. Een protocol zal voorschrijven welke overheid bij een stranding van een walvis verantwoordelijk is en welke experts beslissen wat er met het aangespoelde dier moet gebeuren.

Ambtenaren van de directie Natuur van Kamps ministerie waren al met de nieuwe regelgeving bezig naar aanleiding van het debat dat ontstond over orka Morgan die in juni 2010 verzwakt was aangetroffen in de Waddenzee. Maar de chaos rond de gestrande bultrug bij Texel dit weekend geeft aanleiding versneld met het protocol te komen.

De walvis die eind vorige week kwam vast te zitten op zandplaat Razende Bol bij Texel is uiteindelijk in de nacht van zaterdag op zondag overleden. Na mislukte acties om het dier te ontzetten, bleek een poging om de walvis met een grote dosis slaapmiddel in de borstspier te 'euthanaseren', vrijdagavond geen effect te hebben. Het Dolfinarium weigerde vervolgens een tweede poging omdat dit te gevaarlijk was.

Intussen ontstond er een kakofonie van deskundigen en dierenactivisten die op afstand probeerden de gang van zaken te beïnvloeden en die dreigden zelf op de walvis af te gaan voor een ultieme poging het dier te 'bevrijden'. De gemeente Texel zag zich genoodzaakt in de omgeving van de zandplaat een 'gebiedsverbod' af te kondigen, dat normaal bij voetbalrellen of Oudjaar wordt ingezet.

Vrijdagavond stonden zowel minister Opstelten (veiligheid) als Kamp persoonlijk Lenie 't Hart van de zeehondenopvang Pieterburen te woord, die zich het weekend als aanvoerder van het protest kritisch uitliet over de 'moordenaars van de walvis'. Ecomare dat zich juist steeds om de bultrug had bekommerd, trok zich geschrokken van de commotie van de zandplaat terug.

Tweede Kamerlid Marianne Thieme van de Partij voor de Dieren liet zich ondanks het gebiedsverbod zaterdag inschepen voor een ultieme reddingspoging, maar keerde vanwege te hoge golven weer terug. Intussen maakten actiegroepen als SeaShepherd en Black Fish zich op voor actie, totdat zondagochtend bleek dat de bultrug overleden was. Het kadaver zal zo spoedig mogelijk worden geruimd, evenals dat van een dode potvis die zaterdag op bijna dezelfde plek aanspoelde.

In het nieuwe protocol van het ministerie is opgenomen dat de rijksoverheid in samenspraak met het bevoegd gezag de regie neemt bij strandingen van zeezoogdieren. Een kleine groep experts van het Dolfinarium, Ecomare op Texel en de universiteiten van Leiden (Naturalis) en Utrecht zullen aan de hand van een stappenplan bepalen wat er met een dier moet gebeuren. Kan het teruggebracht worden in zee, moet het opgevangen, moet het gedood worden of kan het een natuurlijke dood sterven? Op dit moment wordt in voorkomende gevallen nog gewerkt met een leidraad van het Dolfinarium uit 2002, gebaseerd op een Amerikaans protocol uit 1997.

Lenie 't Hart twittert over de walvis
Minister Kamp geeft toestemming om bultrug dood te maken. Hoe kunnen we hem bereiken? Ministerie neemt niet op!

Zojuist minister Opstelten gesproken en hij gaat minister Kamp bellen. Hoop dat het goed komt met #bultrug!

Zojuist met minister HenkKamp gesproken over laatste redding #bultrug. Hij denkt erover na en belt terug. We hebben hoop!

Afschuwelijk! Dolfinarium is bij #bultrug om hem dood te spuiten. Walvisredders mogen er niet bij. Bultrug slaat nog met staart.

#Bultrug slaat met staart zijn moordenaars om de oren. Toch gaan ze door. Veel bloed. Er zijn videobeelden.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden