Rijk beraadt zich over genetisch aangepaste vis

Het Haags Gemeentemuseum. Beeld anp

Een opstelling met genetisch veranderde zebravisembryo's die tentoongesteld zou worden in het Haags Gemeentemuseum heeft het ministerie van milieu voor kennelijk zeer lastige vragen gesteld. Een antwoord op de vraag naar een milieuvergunning kwam namelijk pas vijf maanden nadat de tentoonstelling voorbij was.

Op de tentoonstelling 'Ja Natuurlijk', die van 15 maart tot 18 augustus 2013 plaatsvond, zou oorspronkelijk een installatie van de Poolse kunstenaar Adam Zaretsky te zien zijn. Dit aquarium - Errorarium genaamd - bevat zebravisembryo's die zijn ingespoten met genetisch aangepaste bacteriën. Zonlicht zou door deze bacteriën worden omgezet in energie. De embryo's kunnen zich voeden met de door deze symbiose vrijkomende suikers. Zaret­sky's doel is discussie losmaken over genetische verandering door mensenhanden.

Omdat voor dit soort experimenten een milieuvergunning nodig is, werd op tijd een aanvraag met onderbouwing ingediend. Volgens het ministerie is de vergunningaanvraag op 13 december 2012 ontvangen. De wettelijke termijn om te antwoorden is vier maanden.

Het Errorarium is wel geplaatst op de tentoonstelling, maar zonder de visjes. Het museum wilde dat niet zonder de vergunning. Tot verbazing van het museum kwam half januari 2014 de beschikking van het ministerie binnen. Op die beschikking is geen datum vermeld. De publicatie in de Staatscourant van deze beschikking gebeurde op 21 januari 2014, vijf maanden na het aflopen van de tentoonstelling.

'De vergunning is afgewezen, omdat de tentoonstelling al is afgelopen', staat in de beschikking. Het museum tekent geen bezwaar aan. "De tentoonstelling is voorbij", is het simpele commentaar van de woordvoerder. Toch heeft het ministerie zijn wettelijke termijn van vier maanden overschreden.

Volgens een woordvoerster van het ministerie van milieu was de aanvraag 'de eerste in zijn soort'. "We krijgen jaarlijks 800 aanvragen binnen voor experimenten met genetische verandering. Maar altijd van laboratoria. Een museum met een installatie met aangepaste dieren was voor ons iets nieuws. We hebben meer bedenktijd gevraagd, ook al omdat er meer in het spel was: dierenwelzijn bijvoorbeeld. En dat valt weer onder Economische Zaken. Dat maakt het complex."

Het museum werd op de hoogte gesteld van de langere antwoordtermijn. De curator van de tentoonstelling, Ine Gevers, bevestigt dat. "Maar daar is toen wel bijgezegd dat de beslissing over enkele weken af zou komen. Bij een 'nee' hadden we nog tijdens de tentoonstelling een publieksdiscussie op gang kunnen brengen. Maar een 'nee' vijf maanden na afloop is absurd."

Volgens deskundigen op het gebied van genetische verandering had de vergunning gewoon moeten worden verleend. Er is aan alle milieueisen voldaan. Samen met curator Gevers vermoeden zij dat de bewindslieden een politiek probleem hadden. De installatie van Zaretsky is een provocerende kunstvorm die geen duidelijk doel dient zoals humane of dierlijke gezondheid.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden