Rijden als een man

Maar lachen is ongepast

Gelukkig is er in magere tijden altijd nog de Belg. Bij ’Terzake’ op Canvas zenden ze deze zomer elke werkdag één aangekochte reportage uit, die bovendien nog eens de hele nacht wordt herhaald. Goed idee.

Vrijdag was er een juweeltje te zien, een BBC-documentaire vanuit Afghanistan. En nu eens niet over aanslagen en ander geweld, maar over het leven van alledag.

Sean Langan filmde bij een autorijschool in Kaboel, waar sinds de val van het Taliban-regime ook vrouwen welkom zijn. Al zo’n tweehonderd hebben er hun rijbewijs gehaald.

Pikant: de zwartbebaarde eigenaar is een ex-Talib. En ook de rij-instructeurs zijn hoofdzakelijk oud-strijders. Echt op hun gemak lijken ze zich nog niet te voelen bij hun uiterst mondige vrouwelijke clientèle.

Onhandig zien we de leerlingen laveren door het helse verkeer van Kaboel. Overal getoeter en geschreeuw, stofwolken, overvolle kruispunten, de snerpende fluitjes van verkeersagenten. De vrouwen kibbelen aan één stuk door met de instructeurs, die voortdurend moeten ingrijpen. „Je moet rijden als een man”, zegt een van hen. „Op deze manier krijg ik grijze haren van je.”

Terug in de autorijschool zien we twee zussen de voordelen van het Westen bespreken. Dáár mogen vrouwen zomaar scheiden, weten ze. Dáár mogen vrouwen hun mannen slaan. „Dat mag jammer genoeg niet in Afghanistan.” Ze gieren het uit.

Maar op vrolijkheid zijn de ex-Taliban nog altijd niet gesteld. „Zo hard lachen is niet nodig”, zegt een rij-instructeur bars. En tegen de filmer zegt hij later dat zulk gedrag onbetamelijk is voor een vrouw. „Haar karakter is niet beter dan dat van een dier.”

Ook de beeldschone Roya heeft zich bij de rijschool gemeld. Ze is docente Engels, en ze weet héél goed wat ze wil. „Een toekomst.” Dus niet trouwen met de neef van wie ze geen baan buitenshuis mocht hebben. En wél een rijbewijs zien te bemachtigen.

Dat kan, zo op het oog, niet al te ingewikkeld zijn.

Bij het theorie-examen moeten kandidaten een paar verkeersborden aanwijzen, en enkele verkeersregels nazeggen die de examinator heeft voorgezegd. Geslaagd.

Het praktijkexamen heeft evenmin veel om het lijf. Kandidaten dienen de auto te keren, waarbij ze binnen witte strepen moeten zien te blijven. Dat is alles.

Het examen blijkt een publiekstrekker. Langs de kant van het terrein staan mannen te kijken hoe de kandidaten het ervanaf brengen.

Roya is aan de beurt. Ze is bloednerveus. Ter gelegenheid heeft ze een rode blouse aangedaan, een rode hoofddoek omgeslagen, haar lippen in dezelfde kleur gestift. „Er zijn te veel mensen”, fluistert ze geagiteerd. „Ik wil niet dat ze naar me kijken.”

Met gebogen hoofd, de rode doek voor haar mond en neus getrokken, zien we haar naar de auto lopen. De mannen langs de kant roepen haar toe.

Roya kruipt in de auto. „Kijk in de spiegel en blijf binnen de lijnen”, zegt de examinator. Het gaat meteen mis. We horen het publiek lachen.

„Ik ben gezakt”, meldt ze even later aan de filmer. Ze raakte in de war, zegt ze, de omstanders riepen van alles. Wat dan, wil Sean Langan weten. Dat zeg ik niet, zegt ze. Slechte dingen? Ja, zegt ze.

Op de BBC-website schrijft hij dat hij later ontdekte wat het publiek Roya naar het hoofd had geslingerd: ’Prostituee!’ ’Trut!’ ’Onislamitische hoer!’.

„Officieel zijn we vrij”, zegt een van de vrouwen. „In werkelijkheid niet. Daarom ben ik het hier zo beu.”

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden