Rihms geniale manoeuvres

Klassiek

Georg Nigl & Alexander Melnikov

Schubert, Rihm e.a.

***

Als Wolfgang Rihm iets nieuws heeft geschreven, staan we in de startblokken. Mits de agenda het toelaat, want aan Rihms brein ontspruit in een buitengewoon vlot tempo vers materiaal.

Voor bariton Georg Nigl componeerde de Duitse zestiger een liedcyclus met piano, 'Dort wie hier', die een dag na de wereldpremière in Keulen te horen was in het Muziekgebouw aan 't IJ. Nigl deed hem zelf de tekst aan de hand, een gedicht van Heine over de dood.

Wat Rihm vervolgens deed, was de drie korte strofen zevenmaal toonzetten. Een geniale zet van deze onuitputtelijke veelschrijver. Rihm wikt en weegt per lettergreep, per woord, per frase, hij manoeuvreert zich kameleontisch door zijn eigen ideeënuniversum.

Zanger en pianist - Alexander Melnikov zat achter de toetsen - gedragen zich nu eens zelfstandig, zijn dan weer afhankelijk van elkaar. Angst, onrust, berusting passeren de revue.

Door de herhaling van de coupletten raken de oren steeds vertrouwder met de tekst. Vooral de piano brengt, hoe genuanceerd zijn noten ook in elkaar steken, een gevoel van continuïteit teweeg. Tot dat ene moment: kleng! Langzaamaan dunnen klank en woord uit.

Een première van een nieuw stuk is spannend, tegelijk biedt ze mogelijkheden, er bestaat nog geen interpretatie, de uitvoerder is de eerste vormgever. Voor Nigl bleek dat laatste een zegen.

Waar hij tijdens dit beeldschoon geprogrammeerde recital in een aantal Schubertliederen en in Brahms' 'Vier ernste Gesänge' niet loskwam van een beperkt palet aan vaal getinte toonkleuren, zag hij bij Rihm zijn kans schoon om uit te pakken. Ook Bergs 'Vier Lieder' lagen hem prima. Alsof een partij met ruimte voor vrije expressie, extremen en het theatrale verhaal een must vormt voor de juiste overdracht.

De Amsterdamse serie waarin de bariton zijn opwachting maakte, heet Grote Zangers, maar laten we vooral de pianist niet vergeten. Melnikov toonde zich een briljant begeleider. De ware poëzie kwam onder de vleugelklep vandaan, om het even bij welke componist.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden