Rietvelden als sawa's filteren het beekwater van Lankheet

Op Landgoed het Lankheet kun je langs sawa's wandelen. Door dijken omringde velden, waar groene sprieten uit het water steken. Alleen betreft het hier riet dat beekwater zuivert en geen rijst.

Eric Brinckmann rijdt dagelijks met zijn oude legerjeep door de bossen van het Lankheet. Dat oogt idyllischer dan het is, maakt hij meteen maar even duidelijk. “Ook landgoederen staan open voor publiek en moeten in stand gehouden worden. Om een voorbeeld te geven: we krijgen 50.000 euro subsidie voor natuurbeheer, maar betalen 40.000 aan waterschapsbelasting. Het is al heel mooi als je quitte draait.“

Brinckmann is verantwoordelijk voor het waterbeheer op de 500 hectare Twentse grond. Vijf jaar geleden herstelde hij al een middeleeuws gebruik, het bevloeien van weides met kalkrijk oppervlaktewater. Deden boeren dat vroeger om een hogere grasopbrengst te krijgen en mollen te verjagen, nu wordt het ingezet tegen de verdroging van het omliggende natuur- en bosgebied.

Om echt effectief te vernatten had het Lankheet water nodig van buiten. Daarom is sinds kort de nabijgelegen Buurserbeek afgetapt. Dat klinkt vrij eenvoudig, maar door deze uitbreiding komt het waterproject veel meer partijen tegemoet dan alleen beheerder Eric Brinckmann en natuurliefhebbers.

Gedeputeerde Piet Jansen bijvoorbeeld. Hij gaat in de provincie Overijssel over natuur en landbouw. Overijssel moet niet alleen verdroging tegengaan, ze moet ook meer water bergen. En de Europese Kaderrichtlijn Water stelt vanaf 2018 strenge eisen aan de waterkwaliteit.

Zoals zo'n beetje alle Nederlandse wateren, is beekwater niet meer kalkrijk maar vervuild met zware metalen en meststoffen als fosfaat en stikstof. Voordat de Buurserbeek zich mag vermengen met grondwater en beken van het Lankheet, moet het gezuiverd worden.

Hier komt de universiteit van Wageningen om de hoek kijken. De afdeling Plant Research International heeft drie systemen van in totaal achttien rietvelden laten aanleggen. Op zich is de zuiverende werking van riet bekend, het wordt wel vaker gebruikt als filter. Van der Werf: “Revolutionair is dat dit riet wordt gemaaid en verbrand in biogasinstallaties.“ De stengels gaan eraf in het najaar, als ze nog groen zijn en de verontreiniging er nog in zit. En juist omdat het verrijkt is met fosfaten, werkt het goed als biomassa. Het levert meer geld op dan de gebruikelijke energiegewassen als hout, koolzaad en bermgras.

Van der Werf: “We passen verschillende combinaties van beheer toe. Met dag- en nachtritmes, het hele jaar door of minder vaak bevloeien. Uiteindelijk kunnen we precies berekenen hoeveel water je moet aanvoeren om een optimale opname van meststoffen te krijgen.“ De onderzoeker is al net zo enthousiast als Brinckmann en Jansen. “Voor het eerst wordt de productie van riet wetenschappelijk onderzocht. Vijf jaar lang en op grote schaal, met drie filtersystemen naast elkaar. Uiteindelijk kan het een lucratieve nieuwe vorm van landbouw zijn.“

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden