Richard Dawkins heeft geen spijt van 'aborteer dat Downkind'

Richard Dawkins Beeld afp

Wat te doen als je hoort dat je ongeboren kind het Downsyndroom heeft? "Aborteren en het opnieuw proberen", adviseerde evolutiebioloog en atheïstisch boegbeeld Richard Dawkins deze zomer aan een aanhangster. "Als je de keuze had, zou het immoreel zijn om het ter wereld te laten komen."

Het advies, gegeven via Twitter, stortte hem direct in een controverse. Harteloos, klonk het onder zowel Dawkins-critici als Dawkins-adepten. Een Twitterstorm en een dosis negatieve media-aandacht verder, probeerde hij zijn motivatie uit te leggen. "Wat ik zei was niets meer dan een uitvloeisel van het reguliere pro-choice-standpunt (pro-abortus, red.) dat de meesten van ons aanhangen", schreef hij op zijn blog.

Het speet Dawkins dat hij een mediastorm had ontketend. "Mijn wijze van uitdrukken leende zich misschien onnodig voor verkeerde interpretaties. Maar ik kan me niet aan de indruk onttrekken dat tenminste de helft van het probleem wordt veroorzaakt door een gretigheid om het verkeerd te willen begrijpen."

'Stop met zeuren over opdringerige mannen'
Het was niet de eerste keer dat Dawkins met krasse opmerkingen gelijkgestemden tegen zich in het harnas joeg. Drie jaar geleden wekte hij de toorn van (atheïstische) feministen toen hij reageerde op een populair vrijdenkersblog. "Stop met zeuren alsjeblieft", verzocht hij een vrouw die half-ironisch had gewaarschuwd voor mannen die je uitnodigen in hun hotelkamer.

De wereld kent echt wel grotere problemen dan opdringerige versierders, meende de bioloog. Denk eens aan de moslima die is besneden en die wordt geslagen door haar echtgenoot - dat is pas erg. "For goodness' sake, doe eens volwassen. Of kweek op zijn minst een dikkere huid."

Afgelopen september legde hij de schuld voor vrouwen die in beschonken toestand verkracht zijn bij de vrouw. "Als je wilt kunnen getuigen en iemand achter de tralies wil hebben", redeneerde Dawkins, "word dan niet dronken".

Kritiek mag, grieven niet
Kritische collega-atheïsten vragen zich ondertussen af of Dawkins - veruit de bekendste fanatieke atheïst ter wereld - niet iets beter op zijn woorden kan letten. Kritiek op vrouwenbesnijdenis, onderdrukking en de opdringerigheid van religieuze types is hard nodig, vinden zij. En het is goed dat iemand zo welbespraakt als Dawkins dat doet. De evolutiebioloog zet zich bovendien onvermoeibaar in voor de emancipatie van overtuigde atheïsten. Maar zijn kritiek op religies, gelovigen en gelovige vrouwenonderdrukkers moet wat hen betreft niet onnodig grieven.

Dawkins heeft nu voor hen een duidelijke boodschap: vergeet het maar. "Ik ga niets terugnemen", meldde hij deze week aan een journalist in Californië. Wel biecht hij op dat hij 'soms wat ongeduldig is met Amerikaanse vrouwen die klagen over ongewenste betastingen of op de koffie worden gevraagd'. "Dat is in vergelijking met andere vrouwenonderdrukking relatief triviaal."

Hij zou de opmerkingen met de kennis van nu niet nogmaals maken, want inmiddels is het hem duidelijk dat hij toch vaak 'verkeerd begrepen wordt'. Dat zit hem niet lekker. "Ik voel me gemuilkorfd, net als veel anderen. Er heerst een pestklimaat, een klimaat van onvermurwbare gedachtenpolitie." Die politie is 'zeer invloedrijk', meent Dawkins. "Het onderdrukt mensen als ik."

Atheïstische organisaties zijn verdeeld over zijn positie als officieus boegbeeld, meldt Religion News Service. De persdienst maakte een rondgang langs een paar Amerikaanse belangengroepen. Zo vindt Todd Stiefel van de Stiefel Freethought Foundation (die regelmatig met Dawkins samenwerkt) dat de buitenwereld moet beseffen dat Dawkins maar één van de vele atheïsten is. De bioloog vertolkt niet altijd de gevoelens van de volledige heterogene atheïstenbeweging.

Hemant Mehta van het populaire blog The Friendly Atheïst is minder genadig. Mehta is een fan van Dawkins werk, maar vindt ook dat hij de kritiek wel erg makkelijk van zich af laat glijden. "Hij was in Oxford een communicatie-expert", merkt Mehta op. "Uitgerekend hij zou moeten weten dat niet iedereen op dezelfde manier reageert."

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden