'Reuze spannend wat die meisjes allemaal meemaakten'

Kristine Groenhart (1964), schrijfster

"Heel goede herinneringen had ik zelf aan mijn kinder- en jeugdboeken. Vooral de kostschoolseries: 'Pitty gaat naar kostschool', 'De dolle tweeling'. Heerlijk. Jaren geleden ben ik ze gaan herlezen omdat ik zelf zo'n boek wilde schrijven. 'Mulberry House' is dat geworden, over een Nederlands meisje dat op een Engelse kostschool terechtkomt.

Ik wilde ook schrijven over de boeken waarvan ik zelf als kind zo genoten heb. Dit boek is heel persoonlijk, toch herkennen heel veel mensen het. Nou ja, vrouwen, want jongens lazen en lezen 'Joop ter Heul' of 'Een zomerzotheid' echt niet. Er zijn zóveel vrouwen van tussen de 40 en de 100 die die boeken gelezen hebben, de illustraties en de kaften direct herkennen. Soms zijn ze tot tranen geroerd. Alsof ze terugverlangen naar die tijd.

De meeste kostschoolseries waren natuurlijk Engels: dat is echt de bakermat, van het schooltype en ook van de boeken erover. Ik vond die boeken geweldig: dat kinderen ver weg van hun ouders leven en samen allemaal spannende avonturen beleven. Hockey spelen op school, samen met de andere meisjes keten.

De Britse Enid Blyton, die honderden boeken schreef, had het als schrijfster zo druk dat ze haar eigen kinderen naar kostschool stuurde. In het weekend nodigde ze dan andere kinderen uit om haar nieuwe verhaaltjes aan voor te lezen, terwijl haar eigen kinderen daar niet bij waren omdat ze op een school ver weg woonden. Dat stak hen toch wel, zeiden ze later. Een lieve, hartelijke moeder was Blyton nooit.

Er waren ook wel Nederlandse kostschoolseries: 'De olijke tweeling', en de Merel-serie van Anneke Bloemen. Maar die waren toch wat zieliger. Merel bijvoorbeeld had geen moeder meer, en haar vader had het te druk om voor haar te zorgen. Daarom werd ze naar kostschool gestuurd. Uiteindelijk had ze het erg leuk daar, maar de aanleiding was niet zo vrolijk.

Tegelijkertijd vond ik in die kinderboeken de huiselijkheid en de kneuterigheid heel aantrekkelijk. Sommige waren heel zielig, zoals 'School-idyllen' van Top Naeff, waarin Jet van Marle aan het eind doodgaat. Maar over het algemeen zijn de hoofdpersonen vrolijk, optimistisch, eerlijk en ondeugend. Echt meisjes met wie ik me kon identificeren.

Wat dat betreft is 'Alice in Wonderland' weer heel anders. En 'Pippi Langkous'. Pippi is veel stoerder dan de meisjes in de kostschoolseries, onafhankelijker ook, en de verhalen zijn soms heel bizar. Ik vond die boeken vroeger ook leuk, maar ik was er toch niet zo aan verslingerd als aan de series.

Wat ik als tiener ook veel heb gelezen, was de Tina. Van die dikke vakantieboeken, met strips en van alles. Op de achterbank naar de camping in Frankrijk, heerlijk. Dat soort boeken hebben mensen zelden bewaard: het zijn geen echte boeken, meer dikke tijdschriften. Bij Atria, het instituut voor vrouwengeschiedenis in Amsterdam, heb ik er een heleboel ingezien. Jáá, dat is een feest der herkenning hoor. Die kleuren, de mode... Dan gaat er echt een luikje open.

Toen ik een jaar of veertien was, ben ik een periode verslingerd geweest aan de Bouquetreeks, ik las ze achter elkaar, de een na de ander. Die heb ik daarom ook in dit boek opgenomen, hoewel het een ander genre is.

Goede boeken zijn dat natuurlijk niet - de Marjoleintje-serie niet en de Bouquetreeksen evenmin. Maar na die series bleef ik lezen, ook literaire boeken. Het is dus allemaal wel goedgekomen."

Kristine Groenhart: Meisjesboeken van weleer. Wat Joop, Polly, Pitty, Pat en Ann zo leuk maakt Querido; 216 blz. euro 19,99

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden